Ambtelijke correspondentie / intern advies (concept of minuut).
Origineel
Ambtelijke correspondentie / intern advies (concept of minuut). 7 december 1941. W. v. M. (vermoedelijk de Wethouder van Publieke Werken, of een hoge ambtenaar binnen dat departement). [Kantlijn linksboven:]
overplaatsing
speeltoestellen
van speelterreinen,
waarop joodsche
hulpmarkten zijn
gevestigd.
[Rechtsboven:]
A’dam, 7/12 1941
103/35/2
[Midden boven:]
W. v. M.
[Verticaal in linker kantlijn:]
8/12/41 [paraf]
[Body:]
Onder terugzending van
de met uw kantbrief dd. 1 dezer
om spoedig advies ontvangen
stukken no. 1121 L.M. 1941 heb
ik de eer U te berichten, dat
niet is te verwachten, dat het
speelterrein aan de Gaaspstraat,
waarop thans een hulpmarkt
uitsluitend voor Joden is gevestigd,
na 1 Januari 1942 zal worden
vrijgegeven; ik neem aan, dat
dit terrein ook voor het jaar
1942 als hulpmarkt zal worden
aangewezen.
Ten aanzien van de verantwoording der aan
[doorgestreept: de aan] de overplaatsing
der speeltoestellen verbonden
kosten ad. f 420.- kunnen [doorgestreept: nu niet m]
niet door mijne dienst worden
gedragen, daar hiervoor [tussengevoegd: op de begrooting] geen
fondsen zijn uitgetrokken.
Ik stel [doorgestreept: ik] U voor het advies [doorgestreept: van]
van Uw ambtgenoot der Financiën [paraf]
in te winnen. Dit document betreft een ambtelijk advies over de financiële afhandeling van het verplaatsen van speeltoestellen. Het speelterrein aan de Gaaspstraat in Amsterdam (gelegen in de Rivierenbuurt) was door de bezetter gevorderd om te dienen als "hulpmarkt uitsluitend voor Joden".
De kernpunten van het document zijn:
1. Gebruik van het terrein: De auteur stelt vast dat het terrein aan de Gaaspstraat ook in 1942 in gebruik zal blijven als gesegregeerde markt voor de Joodse bevolking en dus niet als speelterrein zal terugkeren.
2. Kostenpost: De kosten voor het verplaatsen van de speeltoestellen bedragen f 420,-.
3. Budgettaire kwestie: De betreffende dienst (vermoedelijk Publieke Werken) kan deze kosten niet dragen omdat er in de begroting geen rekening mee is gehouden. De auteur adviseert daarom om de wethouder/dienst van Financiën om advies te vragen over hoe deze kosten gedekt moeten worden.
De correcties in de tekst wijzen erop dat dit een conceptversie is of een zorgvuldig geformuleerde minuut voor de definitieve verzending. Het document dateert uit december 1941, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter in Nederland steeds driester en systematischer werden.
Vanaf najaar 1941 werden Joden in Amsterdam gedwongen om hun boodschappen te doen op speciaal daarvoor aangewezen "Joodse markten", om hen zo uit het openbare leven en van de reguliere markten te weren. De Gaaspstraat was een van deze locaties. Het feit dat hiervoor een speelterrein werd opgeofferd, illustreert de verregaande inbreuk op de stedelijke voorzieningen.
Dit document biedt een blik op de "banaliteit" van de bureaucreatie tijdens de bezetting: terwijl een hele bevolkingsgroep werd geïsoleerd en gediscrimineerd, hielden ambtenaren zich bezig met de vraag uit welk potje de verplaatsing van speeltoestellen betaald moest worden. Het is een tastbaar bewijs van hoe de Amsterdamse gemeentelijke diensten (vrijwel) frictieloos meewerkten aan de uitvoering van de segregatiemaatregelen. Publieke Werken