Inspectierapport van de Centrale Controledienst (CCD). 19 december 1942. Dienst van het Marktwezen
te
Amsterdam.

No. 46^A/914/1 M. 1942 22/12
ref. aan schr. 46a/804/z.m. d.d. 1-12-'42.
Amsterdam, 19/12-'42.

Rapport.

In verband met bovenstaand schrijven werd op 11 Dec. j.l. en 18 Dec. j.l. contrôle gehouden bij K. Hogenbirk, Rijnstraat, Achter.

Er werden toen geen afwijkingen geconstateerd. Hogenbirk is er ten overvloede op gewezen, dat hij verplicht is, zijn toegewezen visch geheel uit den winkel te verkoopen.

De Controleur Centrale Controledienst,
(getekend) Struijt.

Dit adres zal speciaal in de gaten worden gehouden.
(getekend) Roscher

Gezien 23-12-'42
(getekend) de Hals [?] * Onderwerp: Het document betreft een controlebezoek aan een visboer (K. Hogenbirk) in de Amsterdamse Rijnstraat (Rivierenbuurt). De controle richtte zich op de rechtmatige verkoop van vis.
* Aanleiding: De controle volgde op een eerdere correspondentie ("bovenstaand schrijven") van 1 december 1942, wat mogelijk een anonieme tip of een eerdere verdenking van illegale handel was.
* Resultaat: Hoewel er tijdens de twee onaangekondigde bezoeken (11 en 18 december) geen directe overtredingen werden vastgesteld, bleef de achterdocht bestaan. De zin "ten overvloede op gewezen dat hij verplicht is zijn toegewezen visch geheel uit den winkel te verkoopen" suggereert een verdenking dat de winkelier vis 'onder de toonbank' of via de zwarte markt doorsluisde in plaats van via de officiële distributiekanalen.
* Vervolg: De handgeschreven toevoeging van Roscher ("Dit adres zal speciaal in de gaten worden gehouden") onderstreept de repressieve houding van de controlediensten; ondanks een gebrek aan bewijs bleef de betrokkene aangemerkt als verdacht. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door de toenemende schaarste was er een streng distributiestelsel van kracht voor voedselwaren, waaronder vis.

De Centrale Controledienst (CCD) was de instantie die belast was met het opsporen van overtredingen van de distributiewetten en het bestrijden van de 'zwarte handel'. Inspecteurs hielden nauwlettend toezicht op winkeliers om te voorkomen dat goederen buiten het bonnensysteem om werden verkocht tegen woekerprijzen. De Rijnstraat in Amsterdam lag in een buurt die destijds zwaar onder druk stond door de anti-Joodse maatregelen en economische repressie, wat de controle op levensmiddelen extra beladen maakte.