Getypt rapport (doorslag of afschrift).
Origineel
Getypt rapport (doorslag of afschrift). De Kassier (ondertekend door Jongbloed). A F S C H R I F T
Den Weledelen Heer
C.F. Sixma
Directeur Marktwezen
Amsterdam.
_____
RAPPORT
Ter inleiding het volgende: Ter vereenvoudiging van de administratie van de vischmarkt (o.a. het niet boeken in het debiteuren- en crediteurenboek) en op verzoek van vele aanvoerders worden sommige nog niet afgerekende, uitbetalingsposten reeds als uitgaaf geboekt in het Kasboek der Gemeente Vischmarkt als zijnde reeds betaald en het geld + afslagbriefjes + kwitantie in een enveloppe gedaan en dan pas gesloten wanneer de totaalkosten aan het eind van den dag stemt.
Nu ter zake: Deze methode wordt ook toegepast bij den aanvoerder K.J. Hakvoort te Urk om reden bhij vaak om ± 2 uur komt en dan is de kas dikwijls gesloten, hetgeen geen bezwaar is daar zijn geld dan in een couvert klaar ligt. Om mij niet bekende redenen is bovengenoemde aanvoerder in ruim een maand tijd niet om zijn afrekening geweest. (Vroeger kwam hij elken dag of minstens éénmaal per week).
Heden om 2uur kwam hij om zijn geld en betaalde Hr. I.F. Fleurbaay hem acht enveloppenuit en wel:
| d.d. | Kwitantie No. | Bedrag | minus kruiloon | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| 23 Nov. 1942 | 5711 | f 97,87 | f 0,70 | f 97,17 |
| 24 " | 5739 | f 138,39 | f 0,80 | f 137,59 |
| 26 " | 5798 | f 27,81 | f 0,15 | f 27,66 |
| 1 Dec. | 5966 | f 135,55 | f 1,- | f 134,55 |
| 2 " | 5988 | f 60,39 | f 0,75 | f 59,64 |
| 19 " | 6441 | f 213,33 | f 1,25 | f 212,08 |
| 21 " | 6493 | f 149,30 | f 0,80 | f 148,50 |
| 23 " | 6526 | f 28,40 | f 0,20 | f 28,20 |
Nu bleken twee couverts verdwenen te zijn o.a.:
d.d. 21 Nov. kwitantie No. 5689 f 28,99 minus f 0,25 kruiloon f 28,74
" 28 " " " 5909 " 26,31 " " 0,20 " " 26,11
Hierbij verklaar ik, dat deze enveloppener wel zijn geweest daar mijn totaal kas beide dagen precies sluit en de couverts dus uit mijn kassa gestolen moeten zijn. Tevens wil ik memoreeren, dat de diefstal moet plaats gehad hebben tusschen 21 November en 23 December 1942, daar ik op laatst genoemde datum de kas aan Hr. Flerubaay heb overgedragen en toen ook de nog te betalen couverts op een lijst heb geboekt en zij op die lijst ook al niet vermeld staan.
De Kassier,
(wg.)
Jongbloed. Het document is een zakelijk rapport waarin een kassier verantwoording aflegt over de vermissing van twee enveloppen met geld. De kern van de zaak is een administratieve "shortcut": om aanvoerders die buiten openingstijden kwamen van dienst te zijn, werden betalingen vooraf klaargemaakt in enveloppen en alvast als "uitbetaald" in de boeken gezet.
Toen een specifieke visser uit Urk (Hakvoort) na ruim een maand afwezigheid zijn geld kwam ophalen, bleken er twee enveloppen te ontbreken. De kassier, Jongbloed, verdedigt zijn positie door te stellen dat de kas op de betreffende dagen in november wel klopte, wat suggereert dat de enveloppen fysiek uit de kassa moeten zijn weggenomen na het afsluiten van de dagadministratie.
Opvallend is de gedetailleerde opsomming van de bedragen en het "kruiloon" (de kosten voor het handmatig vervoeren van de vis met een kruiwagen). De kassier probeert de periode van de diefstal af te bakenen door te verwijzen naar een overdrachtsmoment aan zijn collega Fleurbaay op 23 december. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de bezetting niet direct wordt genoemd, weerspiegelt het document de dagelijkse gang van zaken bij een vitale stedelijke instelling zoals de Amsterdamse Vismarkt. De logistieke verbinding tussen Urk en Amsterdam was essentieel voor de voedselvoorziening.
In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en economische druk, wat diefstal op de werkvloer in de hand kon werken. Het gebruik van informele administratieve oplossingen (zoals de klaargelegde enveloppen) laat zien hoe ambtenaren probeerden de starre regels aan te passen aan de praktijk van de aanvoerders, ondanks de risico's die dit met zich meebracht voor de controleerbaarheid van de kas. De naam C.F. Sixma is historisch traceerbaar als directeur van de Amsterdamse markten in die tijd.