Getypte brief op officieel briefpapier. 4 december 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, afdeeling Afzet. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. № 105/100/16 M. 1942 5/12
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Afdeeling: Afzet
Dict.: WJS.- Typ.: AK.-
No.: 547/'42 AAN DE VEILINGEN
Toestel 47
's-Gravenhage, 4 December 1942.

Mijne Heeren,

     In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No.596/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat de Inspectie voor de Prijsbeheersching te Amsterdam en Leeuwarden bij tuchtbeschikking heeft bepaald, dat de zaken van de navolgende kleinhandelaren zullen worden gesloten en de bedrijfsmiddelen stilgelegd gedurende het daarbij vermelde tijdvak.

     Pieter Moen, D 295, Loosdrecht
              3-12-'42 tot 3-3-'43;
     Willem Arjen Polijn, Kerkstraat 28, Pussum
              1-12-'42 tot 1-1-'43;
     Janna de Vries, Carolieweg 32, Groningen
              7-12-'42 tot 7-4-'43.

     De Inspectie voor de Prijsbeheersching te Amsterdam heeft aan den grossier

     Gerardus Schönhage, Akerdijk 291, Haarlemmermeer, Badhoevedorp

verboden van 6-12-'42 tot 6-12 '43 middellijk of onmiddellijk in den groenten-, fruit- en aardappelhandel werkzaam te zijn.

     Onder verwijzing naar onze circulaire No.597/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat de daarin vermelde sluiting van de zaak van F.G.J. Rietbroek, Kaapscheplein 18, 's-Gravenhage, in hooger beroep is gewijzigd in den duur van 1 jaar, ingaande 6 December 1941. De Heer Rietbroek kan dientengevolge met ingang van 6 December 1942 weer in de verdeeling worden ingeschakeld.

     Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen als bedoeld in circulaire No.596/'41.

                                          Hoogachtend,
                             NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
                             [Handtekening 1]        [Handtekening 2]

Rb.V.V.O.
(A) 21976 - '42 - K 983 * Administratieve structuur: De brief toont de bureaucratische controle over de voedseldistributie tijdens de bezetting. De "Centrale" fungeerde als een overkoepelend orgaan dat veilingen en handelaren aanstuurde volgens de richtlijnen van de bezetter.
* Sancties: Er wordt onderscheid gemaakt tussen de tijdelijke sluiting van kleinhandelaren (winkeliers) en een volledig beroepsverbod van een jaar voor een grossier (groothandelaar). Dit duidt op een streng handhavingsbeleid van de "Inspectie voor de Prijsbeheersching".
* Juridisch aspect: De vermelding van F.G.J. Rietbroek toont aan dat er een systeem van hoger beroep bestond, waarbij straffen herzien konden worden, wat resulteerde in een concrete datum voor werkhervatting.
* Terminologie: Woorden als "tuchtbeschikking", "middellijk of onmiddellijk" en "verdeeling" (distributie) zijn kenmerkend voor de formele, juridische taal van die periode. De plaatsnaam "Pussum" is hoogstwaarschijnlijk een typefout voor Bussum. Deze brief dateert uit december 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland leidde tot extreme schaarste en een strikte distributie van goederen. Om zwarte handel en prijsopdrijving tegen te gaan, werd de "Inspectie voor de Prijsbeheersching" ingezet. Deze instantie deelde zware straffen uit aan handelaren die zich niet aan de vastgestelde prijzen hielden.

De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een van de organisaties die door de bezetter waren opgezet om de economie in sectoren (bedrijfsschappen) te verdelen en volledig te controleren. De veilingen fungeerden als de centrale knooppunten waar de producten werden verhandeld; door hen te informeren over verboden, kon de Inspectie effectief voorkomen dat gesanctioneerde handelaren nog handel konden drijven. Dergelijke documenten zijn een directe weerspiegeling van de economische 'Gelijkschakeling' en de repressie tijdens de Tweede Wereldoorlog.