Administratieve aantekening / dossierkaart. [Bovenaan links]
No 66 Alb Cuypstraat
A. F. v. Dongen
Krijgsgevangen naar Deutschland

[Rechtsboven]
9 [in blauw krijt/potlood]
10 JULI 1943 [rode stempel]

[Midden]
[Paraaf/Handtekening]

[Onderaan]
A. F. van Dongen, Kerkstraat 306 III
vrijstellen van betaling marktgeld
vanaf 1 Juli '43 wegens mil. dienst
(krijgsgevangene) geen nader [...]
[In rood potlood:] 52/2/42
[Handtekening rechtsonder] 31/8 '43 Het document is een officiële registratie van de gemeente (waarschijnlijk de Marktdienst van Amsterdam) betreffende de standplaats van de heer A.F. van Dongen op de Albert Cuypmarkt (nummer 66). De kern van de notitie is dat de betrokkene wordt vrijgesteld van het betalen van marktgeld met ingang van 1 juli 1943. De reden die hiervoor expliciet wordt opgegeven, is zijn "militaire dienst" als "krijgsgevangene" die naar Duitsland is afgevoerd. De rode stempel van 10 juli 1943 markeert waarschijnlijk de binnenkomst van het bericht, terwijl de handtekening onderaan de definitieve administratieve verwerking op 31 augustus 1943 bevestigt. Dit document is een direct gevolg van de gebeurtenissen in het voorjaar van 1943 tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Op 29 april 1943 maakte generaal Christiansen bekend dat alle voormalige Nederlandse militairen zich opnieuw moesten melden voor krijgsgevangenschap om in Duitsland te gaan werken. Dit leidde tot de April-meistakingen, maar resulteerde er ook in dat vele duizenden mannen daadwerkelijk werden weggevoerd.

Voor zelfstandigen, zoals marktkooplieden, had dit directe financiële en administratieve gevolgen. Dit document toont de kille bureaucratische kant van de oorlog: terwijl een burger naar een Duits kamp wordt afgevoerd, moet de gemeentelijke administratie zorgvuldig vastleggen dat er voor zijn lege standplaats op de Albert Cuypmarkt geen staangeld meer geïnd kan worden. A.F. van Dongen F. van Dongen