Afschrift van een handgeschreven klachtbrief (getypt voor administratieve verwerking). W.N.A. Goedings, Egstraat 7 huis, Betondorp (Amsterdam). [Getypte tekst bovenaan]
A F S C H R I F T
=================
No. 703 L.M. 1943 15/9
Amsterdam 13 September 1943.

Aan den geachte Wethouder
voor de Vischvoorziening.

Zaterdag jl. heeft mijn vrouw in de Wagenaarstraat in de rij gestaan voor visch er kwam eerst een wagen met spiering aan daarna een wagen met garnalen toen kwam er een wagen met mooie schol, waarvan mijn vrouw aan de beurt was, maar er niets van kreeg opgrond, dat er zoo veel vischlui waren, die spraken: van wij gaan voor. Iederen vischman kreeg drie pond schol en ook de marktmeester, die niet eens in dienst was en ook eenigen agenten van Politie, die ook niet in Dienst waren. Toen die personen allen voorzien waren van die mooie schol was er geen visch meer voor de menschen, die reeds twee uren inde rij gestaan hadden, toen zeide mijn vrouw toch de marktmeester dat dit toch geen verhouding is. Toen antwoorde de marktmeester tegen mijn vrouw, dat dit door de Wethouder goed gevonden was. Dat iederen vischkoopman en de marktmeester en de Politie agenten recht hadden op drie pond visch en ook nog twee aanhangers zoo als de marktmeester dit noemden ook recht hadden op drie pond visch. Nu dit is toch wel verre gaande onbillijk zoo een regeling zoo als de marktmeester dit doet en door de marktmeester uitgedrukt wordt. mogen daarin door Ued. een verandering ingebracht worden opdat dergelijke onbillijkheden niet meer kunnen plaats vinden daar hij bij het heen gaan mijn vrouw de woorden toevoegden, Ja Juffrouw zoo gat het eenmaal.
Die appelen vaart, die appelen eet.

Achtend
W.N.A. Goedings
Egstraat 7 huis
Betondorp.

De Wethouder voor de Levensmiddelen Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen om spoedig advies.

Amsterdam, 17 September 1943.
No. 26/13/1 M. 1943 18/9.

[Handgeschreven tekst in de linkermarge]
Marktregelaar
ontkend dit den
12 Nov 43
Slechts de mooie
schol is aan het publiek
verkocht

[Handgeschreven tekst onderaan]
besproken met Dir
voorloopig bergen
S Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de sociale frictie in bezet Amsterdam. De klacht van de heer Goedings draait om "vriendjespolitiek" bij de voedseldistributie. Terwijl burgers urenlang in de rij staan, zouden visboeren, politieagenten en de marktmeester (notabene buiten diensttijd) zichzelf hebben bevoordeeld door de beste vis (schol) onderling te verdelen.

Opvallend is de brutale reactie van de marktmeester, die zich volgens de briefschrijver beriep op een spreekwoord: "Die appelen vaart, die appelen eet" (wie bij de bron zit, profiteert ervan). Dit wijst op een klimaat van straffeloosheid of althans een gevoel van moreel verval onder functionarissen in distributieketens.

De ambtelijke afhandeling toont dat de klacht serieus werd genomen en werd doorgestuurd voor advies. Echter, de handgeschreven notitie van november 1943 suggereert dat de marktregelaar de beschuldiging simpelweg ontkende, waarna het dossier met de notitie "voorloopig bergen" (archiveren) aan de kant lijkt te zijn gelegd. In 1943 was de voedselschaarste in Nederland nijpend. De distributie van schaarse goederen zoals vis was strikt gereguleerd via een bonnensysteem. Desondanks tierde de zwarte handel en onderlinge bevoordeling welig.

• Locatie: De Wagenaarstraat ligt in de Dapperbuurt (Amsterdam-Oost), een volksbuurt die zwaar getroffen werd door de schaarste.
• Betondorp: Een destijds moderne tuinstad in de Watergraafsmeer waar de afzender woonde.
• Schol vs. Spiering: Spiering werd vaak gezien als "minderwaardige" vis (kattenvis), terwijl schol een gewilde en voedzame traktatie was. De frustratie dat de "mooie schol" naar de bevoorrechte klasse ging terwijl het publiek moest toezien, was dan ook groot.
• Bestuur: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Vischvoorziening, een ambt dat specifiek in het leven was geroepen om de complexe distributie tijdens de oorlogsjaren te beheren.