Ambtelijk schrijven / Verslag van onderzoek. 13 oktober 1943. klacht
vischverdeeling

26/13/4

A’dam, 13/10 1943

W. P. M.

Onder terugzending van het met uw handbrief dd. 17 Sept. jl. om spoedig advies ontvangen stuk no. 703 L.M. ’43 heb ik de eer u te berichten, dat ik naar de onderhavige klacht een uitgebreid onderzoek heb doen instellen.

Allereerst heb ik den in de loods Wagenaarstraat bij den vischverkoop dienstdoenden marktambtenaar gehoord. In de betreffende week was de aldaar ingedeelde marktmeester de Wolff met verlof; hij werd vervangen door den contrôleur Helsloot.

Deze verklaarde nadrukkelijk, dat op 11 Sept. jl. geen agenten in burger en geen marktambtenaren in burger in de loods zijn geweest om visch te koopen. Verder herinnert hij zich niet, dat een vrouw hem heeft aangesproken om te klagen Dit document betreft een ambtelijk onderzoek naar aanleiding van een klacht van een burger (een vrouw) over de gang van zaken bij de visverkoop in een loods aan de Wagenaarstraat in Amsterdam-Oost.

De kern van de klacht lijkt te zijn dat overheidsfunctionarissen ("agenten in burger" en "marktambtenaren in burger") hun positie zouden hebben misbruikt om vis te kopen, mogelijk buiten de reguliere distributieregels om of met voorrang.

De rapporteur meldt dat:
1. De reguliere marktmeester, de heer De Wolff, op de bewuste datum (11 september 1943) met verlof was.
2. Zijn vervanger, controleur Helsloot, stellig ontkent dat er functionarissen in burger vis hebben gekocht.
3. Helsloot zich geen confrontatie of gesprek met een klagende vrouw kan herinneren.

De brief is formeel van toon ("heb ik de eer u te berichten") en getuigt van een strikte bureaucratische afhandeling van klachten over de voedseldistributie. De datum van het document, oktober 1943, plaatst dit schrijven midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Vis was een schaars goed en de handel werd nauwlettend gecontroleerd.

Klachten over corruptie, "vriendjespolitiek" of het voortrekken van ambtenaren waren in die tijd zeer gevoelig. De burgerbevolking leed onder tekorten, en elk vermoeden dat controleurs of politieagenten zichzelf bevoordeelden kon leiden tot grote maatschappelijke onrust. De Wagenaarstraat in Amsterdam-Oost stond bekend om zijn levendige marktactiviteiten (nabij de Dapperbuurt). Dat een dergelijke klacht tot op het niveau van een "uitgebreid onderzoek" leidde, toont aan hoe serieus de autoriteiten de schijn van eerlijke verdeling wilden ophouden, althans op papier.