Officieel getypt ambtelijk schrijven/rapportage. 3 januari 1944. 26/22/2 M.
VD/SV

3 Januari 1944.

anonyme
klacht vischverkoop
Dapperstraat.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief
d.d. 8 December jl. om advies ontvangen stuk no.1015
L.M.1943 hebben de ondergeteekenden de eer U te be-
richten, dat naar de onderhavige klacht dezerzijds een
uitgebreid onderzoek is ingesteld. De betreffende markt-
ambtenaar De Wolff en de kooplieden die op den bewusten
dag visch hebben gehad, zijn gehoord.
Uit het verhoor zoowel als uit het onderzoek
in de administratie is gebleken, dat op 30 November jl.
geen enkele, op de Dapperstraat ingedeelde koopman op
de Vischmarkt snoekbaars heeft toegewezen gekregen. De
betrokke kooplieden te weten D.Zwaan, H.J.Zwaan en
C.Zwaan ontvingen respectievelijk 20, 40 en 40 halve kg.
snoek, welke volgens de verklaringen van deze kooplieden
geheel aan het publiek zijn verkocht.
De met de controle belaste ambtenaar deelde
mede, dat hij op 30 November jl. met een dame moeilijk-
heden heeft gehad, die des morgens visch had gekocht,
doch deze had overgedaan aan een andere en nu wilde
blijven wachten tot de middagverdeeling om te trachten
opnieuw visch te verkrijgen. Dit heeft hij belet; deze
dame heeft hem daarop gedreigd, dat zij over hem zou
klagen.
Verder is gehoord de controleur De Grebber,
die op 30 November jl. voor een extra controle den ge-
heelen verkoop in de loods Wagenaarstraat heeft meege-
maakt. De Grebber verklaarde, dat de verkoop geheel
normaal is verkoopen en dat alle visch aan het publiek
is verkocht.
Wel ontstonden er eenige moeilijkheden met
het publiek, toen de winkelier Zwaan, wiens loods tegen-
over de Gemeente loods is gevestigd, een partij van 80
pond baars uit laatstegenoemde loods kwam halen.
Zwaan neemt zijn toewijzing steeds zelf in
ontvangst doch laat haar meenemen in de kar van zijn
zoon, die in de gemeente loods verkoopt. De partij baars,
bestemd voor zijn vader, is abusievelijk in de gemeente
loods afgeladen. Bij het terughalen door Zwaan geraakte

(einde pagina) * Inhoud: De brief is een verslag van een ambtelijk onderzoek naar aanleiding van een klacht over mogelijke onregelmatigheden bij de visverkoop op de Dappermarkt op 30 november 1943. De conclusie van de ambtenaren (De Wolff en De Grebber) is dat de verkoop reglementair is verlopen. De klacht is waarschijnlijk afkomstig van een ontevreden klant die geen tweede keer vis mocht kopen, of getuige was van een logistieke fout waarbij een partij baars tijdelijk in de verkeerde loods stond.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "visch", "ondergeteekenden", "kantbrief").
* Personen: Genoemd worden de marktambtenaar De Wolff, controleur De Grebber en de vishandelaren D. Zwaan, H.J. Zwaan en C. Zwaan. De familie Zwaan is tot op de dag van vandaag een bekende naam in de Amsterdamse vishandel.
* Toestand document: Het document is een doorslag (carbonkopie) op dun papier, wat te zien is aan de vage letters en de doorschijnende tekst van een andere pagina aan de bovenzijde. Dit document stamt uit januari 1944, de periode van de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was er sprake van extreme voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Vis was een belangrijk onderdeel van het schaarse dieet, maar de toewijzing was aan strikte regels gebonden.

Omdat voedsel "op de bon" was en de rijen lang, was de sociale spanning op markten zoals de Dappermarkt groot. Anonieme klachten over vermeende corruptie of zwarte handel kwamen veelvuldig voor. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had de zware taak om de voedselvoorziening in de stad te reguleren en dergelijke klachten te laten onderzoeken om onrust onder de bevolking te minimaliseren. De genoemde locaties (Dapperstraat, Wagenaarstraat) bevinden zich in de Amsterdamse Dapperbuurt. Genoemd worden de marktambtenaar De Wolff controleur De Grebber en de vishandelaren D. Zwaan H.J. Zwaan en C. Zwaan. De familie Zwaan is tot op de dag van vandaag een bekende naam in de Amsterdamse vishandel.