Getypte ambtelijke brief (doorslag). 17 augustus 1943. De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en de Waarnemend Directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse Distributiedienst). De Wethouder voor de Levensmiddelen, "Alhier" (ter plaatse). [Rechtsboven handgeschreven:]
M. v. Reins
Gecp.

[Midden handgeschreven:]
Verzonden 21/8

[Rechtsboven getypt:]
VD/SV

46b/217/9 M.

17 Augustus 1943.

Vischregeling:
Toewijzing in verband met den Heer Wethouder
krijgsgevangenschap en voor de Levensmiddelen,
arbeidsinzet.
A l h i e r.
============

    Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 21

Juli jl. om advies ontvangen stukken no. 498 L.M. 1943 hebben
de ondergetekenden de eer U te berichten, dat op het moment,
dat de brief van den Ondervakgroep Detailhandel in visch in-
zake overschrijving der toewijzingen van kooplieden, die in
verband met krijgsgevangenschap en arbeidsinzet naar het
buitenland moeten vertrekken, door den eersten ondergetekende
aan U werd doorgezonden, U met Uw brief van 10 Juli jl. no.
498 L.M. 1943 op ons voorstel van 30 Juni jl. no. 46b/217/2M.,
reeds een beslissing had genomen.
Het standpunt van den Ondervakgroep wijkt in zooverre
af van Uwe beslissing, dat deze in alle gevallen de mogelijk-
heid tot overschrijving op derden wil openstellen, terwijl
U dit in het algemeen slechts wil beperken tot de groep
winkeliers, en bij deze overdracht dan als voorwaarde stelt,
dat de toewijzing slechts op de vrouw kan worden overgeschre-
ven of op familieleden indien deze in den vischhandel werk-
zaam zijn of zijn geweest, waarbij U echter elk geval afzonder-
lijk wenscht te beoordeelen.
Wij verzoeken U beleefd ons te willen machtigen den
Secretaris van den Ondervakgroep in antwoord op zijn brief,
mededeeling van het door U ingenomen standpunt te doen.
Wat de zaak van de "Imex" betreft, kan er op worden
gewezen, dat de concentratie van de toewijzingen der Joodsche
winkels is geschied in opdracht van de Duitsche Autoriteiten.

De Gemeentelijke Adviseur voor De Directeur,
Voedings- en Distributieaange- wnd.
legenheden, Dit document is een ambtelijk advies over de overdracht van handelsquota (toewijzingen) voor de visdetailhandel. Door de oorlogsomstandigheden moesten winkeliers gedwongen hun zaak verlaten voor de arbeidsinzet (dwangarbeid) of omdat zij opnieuw als krijgsgevangene naar Duitsland werden weggevoerd.

De kern van de brief is een bureaucratisch meningsverschil:
1. De Ondervakgroep Detailhandel in visch pleit voor een soepele regeling waarbij visquota aan willekeurige derden overgedragen kunnen worden, om zo de handelstroom in stand te houden.
2. De Wethouder hanteert een strenger beleid: overdracht mag in principe alleen naar de echtgenote of familieleden met ervaring in de branche, waarbij de gemeente per geval beslist.

Historisch zeer pijnlijk is de laatste alinea. Hierin wordt bevestigd dat de visquota van Joodse winkeliers zijn "geconcentreerd" (afgenomen en herverdeeld) op bevel van de Duitse bezetter. De vermelding van "Imex" (Import- en Export Maatschappij) duidt op de zakelijke afhandeling van deze onteigeningen, waarbij Joods bezit systematisch werd gestolen onder de noemer van "ariërisering". De brief dateert van augustus 1943, een periode waarin de Duitse druk op de Nederlandse samenleving escaleerde.
* Arbeidsinzet: In 1943 werd de dwangarbeid voor mannen tussen de 18 en 35 jaar algemeen verplicht. Dit leidde tot grote leegloop in de detailhandel.
* Krijgsgevangenschap: In april en mei 1943 moesten voormalige Nederlandse militairen zich opnieuw melden voor krijgsgevangenschap, wat leidde tot de bekende April-meistakingen.
* Distributiesysteem: Tijdens de bezetting was vrijwel alles op de bon. Een winkelier had officiële "toewijzingen" nodig om vis te mogen inkopen. Het verliezen of overdragen van deze rechten was een kwestie van economisch overleven.
* Jodenvervolging: In de zomer van 1943 waren de meeste Joodse Nederlanders al gedeporteerd naar de kampen. Hun ondernemingen werden geliquideerd of overgenomen door niet-Joodse beheerders (Verwalters). Dit document toont de kille administratieve afhandeling van deze beroving op gemeentelijk niveau.