Handgeschreven brief (verzoekschrift). 26 september 1943. De Weduwe R. Hout, Bethaniedwarsstraat 5 III, Amsterdam. Waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of de distributiedienst (geadresseerd als "Weled. Heer"). [Marginale notities rechtsboven:]
Front
m.i. Gep.
dossier aanvragen 1/10 43

[Hoofdtekst:]
A'dam. 26/9 '43 -

Well. Heer bij deze vraag ik uw beleefd
of ik ook in aanmerking zou kunnen komen
voor een toewijzing voor Gerookte Visch
daar het met de Zuurwaren thans al erg
Slecht gaat en ik verwacht aanstaande Winter
in 't geheel er geen afname voor te hebben
baar ik Weduwe ben en geheel alleen
voor mijn gezin te zorgen heb hoop ik dat
uw aan me beleefd verzoek zult willen
voldoen

Uw bijvoorbaat dankend
en Hoogachtend
De. Wed. R. Hout
Bethanie dwarstraat 5 III
A'dam. C.

Vaste Standplaats Nieuwemarkt
221

[Stempel onderaan:]
No. 46 6/243/1 M. 1943 26/9

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Geen bezwaar. (diagonaal in paarse inkt)
opvoeren 1X gr. visch (in potlood)
[Initialen rechtsonder] * Inhoud: De schrijfster, mevrouw R. Hout, is een weduwe die een marktkraam (standplaats 221) op de Nieuwmarkt in Amsterdam exploiteert. Zij vraagt toestemming om gerookte vis te mogen verkopen. Haar reden hiervoor is dat de handel in zuurwaren (zoals augurken en uien) door de oorlogsomstandigheden zeer slecht loopt en zij voor de komende winter helemaal geen inkomsten uit die handel verwacht. Als alleenstaande ouder moet zij in haar eigen onderhoud en dat van haar gezin voorzien.
* Taal en handschrift: De brief is geschreven in een net, vlot lopend handschrift dat kenmerkend is voor de periode. De spelling is grotendeels correct volgens de toenmalige normen (bijv. "visch", "aanstaande Winter" met hoofdletter). De toon is zeer beleefd en nederig ("Well. Heer", "u aan me beleefd verzoek"). * Tweede Wereldoorlog: De brief stamt uit september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een tijd van schaarste en strikte distributie van goederen. Handelaren hadden officiële toewijzingen nodig om bepaalde producten te mogen verkopen.
* Economische nood: De brief illustreert de precaire positie van kleine zelfstandigen en in het bijzonder weduwen tijdens de oorlogsjaren. De overstap van zuurwaren naar gerookte vis was een overlevingsstrategie om in de wintermaanden nog enige omzet te kunnen genereren.
* Locatie: De Bethaniedwarsstraat en de Nieuwmarkt bevinden zich in het oude centrum van Amsterdam. De Nieuwmarkt was (en is) een centrale plek voor handel, die destijds strikt gereguleerd werd door de marktmeester en de bezettingsautoriteiten. C.