Handgeschreven ambtelijke notitie/advies.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie/advies. Bericht [mijn?] d.d. w [..] v. [..] 3483/Verd/Lon
[..] dat [..] is gebleken, dat
De heer SCHILDER
die laatste jaren als groothandelaar
is opgetreden [en] in hoofdzaak
aan de Duitsche weermacht geleverd.
Het heeft voor hem geen
zin in A.dam in de verdeeling
te worden opgenomen [en] dan
b.v. een maal per veertien
dagen [..] visch of blik te ontvangen
en deze toewijzing op een markt-
plaats te [verhandelen]
De aanvoer [laatste weken] bedroeg:
| ger. blik 1/2 KG | andere (ger. visch) 1/2 KG |
|---|---|
| 966 | 306 |
| 988 | 559 |
| 522 | 246 |
| 538 | 310 |
| --- | --- |
| 988 |
[doorgehaald: na voorstel en de overlegging van]
opgemelde cijfers, afwijzen.
Op grond hiervan meen ik het te moeten ontraden
Schilder voorshands in de verdeeling 6-3-44
aan de afdeeling alhier te doen opnemen. de Heer
[Handtekening/Paraaf]
46 A/25/z De tekst is een ambtelijk advies over een zekere heer Schilder, die blijkbaar een verzoek heeft ingediend om te worden opgenomen in de reguliere distributieketen voor vis in Amsterdam ("A.dam"). Uit het onderzoek blijkt echter dat Schilder de afgelopen jaren vooral als groothandelaar heeft gewerkt voor de Duitse bezetter ("Duitsche weermacht").
De rapporteur voert aan dat het onzinnig is om hem op te nemen in de kleinschalige civiele distributie (waarbij men bijvoorbeeld eens per twee weken een kleine hoeveelheid vis of blik krijgt), aangezien zijn eigen aanvoercijfers (zoals vermeld in de tabel) aantonen dat hij reeds over grote voorraden beschikt. Het advies is dan ook negatief: de ambtenaar "ontraadt" om Schilder op te nemen in de lokale verdeling. Dit document dateert uit het voorjaar van 1944, een periode van extreme schaarste in het bezette Nederland. De distributie van voedsel werd streng gereguleerd door de overheid via de Rijksbureaus.
Het document illustreert twee belangrijke aspecten van de bezettingstijd:
1. Collaboratie/Economische collaboratie: Het leveren aan de Wehrmacht werd na de oorlog vaak zwaar bestraft, maar tijdens de oorlog was het voor handelaren een manier om aan voorraden en ontheffingen te komen.
2. Bureaucratische controle: De overheid hield nauwgezet toezicht op wie recht had op toewijzingen van schaarse goederen zoals vis. Handelaren die "dubbelspel" leken te spelen of al via andere kanalen (de Wehrmacht) bevoorraad werden, werden uitgesloten van de reguliere civiele verdeelsleutels.