Zakelijke brief (handgeschreven). 27 maart 1917. Eerste Amsterdamsche Coöperatieve Visch-Inkoopvereeniging, Blasiusstraat 88-90, Amsterdam. Met 1 bijlage

Amsterdam 27 Maart 1917

WelEdelgestrenge Heer!

Naar aanleiding van het mondeling on,,
derhoud van heden ochtend, hebben wij de Ed. U hiermede het Gesprokene
schriftelijk te bevestigen.
Dat de Coöperatie van het begin der distributie steeds tot ieders
tevredenheid de Regeerings visch heeft gedistribueerd wat van onze kant
met groote moreele en financieele opofferingen gepaard ging.
Circa wordt door de Coöp per week ruim honderd gulden aan controle
kosten betaald.
Er is in 5 1/2 maand distributie door de Coöp. omgezet:
5018 tonnen haring 10902 kisten bokking 4774 kisten schelvisch en
741 manden makreel tezamen een bedrag van circa 231.570.75
Wel een bewijs dat wij zooniet alles, toch zeker het leeuwenaandeel der
distributie hebben verkocht
Waar nu de gemeente ons zonder meer uitsluit van de distributie
en verlangt, dat wij individueel de goederen in ontvangst zullen
nemen, zoo zal dit voor onze coöp: een groot nadeel wezen
daar wij nu eenmaal de regeling met onze leden hebben getroffen
en van onze kant zeker weten kunnen, dat elk lid het hem
toekomende zal worden verstrekt zonder dat daarmede een
geruimen tijd verloopt wat noodwendig het geval zal zijn wanneer
de gemeente de visch en bloc distribueert.
Waar onze coöp voor het komende saison der zuiderzee bokking
minstens 200.000 versche en 100.000 gerookte bokking per week
benoodigd hebben, ligt het voor de hand dat een dergelijke distributie
bezwaarlijk alleen door Gemeente Ambtenaren of de 5 Heeren
aangesteld daarvoor kan plaats vinden.
Verder doen wij U Edele nog opmerken dat na een onderhoud
met den wel Edele Heer Claassen deze ons heeft medegedeeld:
dat hij niet van zijn genomen standpunt kon veranderen, en In deze brief protesteert de directie van de Eerste Amsterdamsche Coöperatieve Visch-Inkoopvereeniging tegen een nieuw besluit van de gemeente Amsterdam. De kern van het conflict is dat de gemeente de coöperatie wil uitsluiten van de centrale visdistributie en de individuele leden (veelal kleine vishandelaren) verplicht hun goederen zelf af te halen.

De coöperatie voert drie hoofdargumenten aan om hun rol te behouden:
1. Bewezen staat van dienst: Zij hebben gedurende de afgelopen 5,5 maand een enorme omzet gedraaid (ruim 231.000 gulden) naar tevredenheid van de afnemers.
2. Logistieke efficiëntie: De coöperatie heeft al een lopend systeem met haar leden. Een directe gemeentelijke distributie ("en bloc") zou volgens hen veel tijdverlies en chaos veroorzaken.
3. Capaciteit: Met het oog op het aanstaande Zuiderzee-seizoen verwachten zij 300.000 vissen per week. Zij betwijfelen hardop of de vijf aangestelde gemeentelijke heren dit volume wel kunnen verwerken zonder hulp van de coöperatie.

De brief eindigt met de constatering dat een gesprek met "Heer Claassen" (waarschijnlijk een lid van de distributieraad) op niets is uitgelopen, wat de noodzaak voor dit schriftelijke beroep verklaart. De brief is geschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, was de economische situatie precair. Door de Britse blokkade ter zee ontstond er een groot tekort aan brandstoffen en voedsel, wat leidde tot de invoering van de Distributiewet in 1916. De overheid nam de controle over de handel in basisbehoeften (zoals vis) om woekerprijzen te voorkomen en eerlijke verdeling te garanderen.

Amsterdam kende in deze periode een sterke coöperatieve beweging, vaak verbonden aan socialistische of religieuze zuilen. Deze verenigingen boden arbeiders en kleine neringdoenden bescherming tegen de grillen van de vrije markt. De spanning in de brief is tekenend voor de bureaucratisering van het dagelijks leven tijdens de oorlogsjaren, waarbij particuliere initiatieven moesten vechten voor hun plek in het door de overheid gecontroleerde systeem. De Blasiusstraat, waar de vereniging gevestigd was, bevond zich in de Oosterparkbuurt, destijds een wijk met veel sociaal-economische bedrijvigheid. Gemeente Amsterdam