Verwijzingsbiljet No. 4 (referentieformulier voor de arbeidsbemiddeling). WERKVERRUIMING
No. OW 120055

VERWIJZINGSBILJET No. 4
VOOR HET ARBEIDSBUREAU loonkl. :

Naam: Groonenberg
Voornamen: I.A.
Geboorte-datum: 2-9-13
Adres: Nw. Prinsengrt. 52 I
Gemeente: Amsterdam - C

Beroep: 140 carton.bew.
Nevenberoep: [niet ingevuld]

Plaatsing ing. [niet ingevuld]
Te [niet ingevuld]

Plaats van vertrek : [niet ingevuld]
Aanvang werk-vertrek: [niet ingevuld] Trein / Autobus uur. [niet ingevuld]
Huisvesting te : [niet ingevuld]

[Rechter kolom: Samenstelling gezin]
Geh. kostw. ongeh. [doorstreept of gemarkeerd]
Samenst. gezin
1 Betrokkene ma
2 11-12-14 vrv
3 22-7-39 m
4 17-8-41 m
5 10-3-31 v
6.............................................
[regels 7 t/m 12 leeg]
Rentekaart No. [niet ingevuld]

[Onderste tabel]
Object | Geplaatst | Teruggekeerd | Aanteekeningen
[regels leeg]

Stadsdrukkerij Amsterdam
* 28475-11-41-2000 stel à 4 * Persoon: Het betreft Isaac Abraham Groonenberg (geboren 2 september 1913). Hij woonde op de Nieuwe Prinsengracht 52-I in Amsterdam, in het hart van de toenmalige Joodse buurt.
* Beroep: "140 carton.bew." staat voor kartonbewerker. De code 140 is waarschijnlijk een classificatie van het Arbeidsbureau.
* Gezinssamenstelling: De lijst rechts toont het gezin:
1. Isaac zelf (man).
2. Zijn echtgenote, Schoontje Gans (geboren 11-12-1914).
3. Een zoon (geboren 22-7-1939).
4. Een zoon (geboren 17-8-1941).
5. Mogelijk een inwonend familielid of dochter (geboren 10-3-1931).
* Functie van het biljet: Hoewel "Werkverruiming" oorspronkelijk een werkgelegenheidsproject uit de jaren '30 was, werd dit systeem tijdens de bezetting door de Duitsers ingezet om Joodse mannen te registreren en op te roepen voor de Joodse werkkampen in Nederland. Dit document is een administratief overblijfsel van de bureaucratische voorbereiding op de deportaties van Joden uit Amsterdam. Vanaf januari 1942 werden Joodse werklozen (en later ook zij die niet werkloos waren) via het Arbeidsbureau opgeroepen voor "tewerkstelling" in werkkampen binnen Nederland.

Isaac Groonenberg en zijn gezin staan vermeld in de archieven van de Holocaust. Volgens de gegevens van het Joods Monument zijn Isaac, zijn vrouw Schoontje en hun jonge kinderen in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor. Dit verwijzingsbiljet markeert een van de eerste stappen in dat noodlottige traject, waarbij de bezetter via bestaande Nederlandse administratieve kanalen de Joodse bevolking in kaart bracht en mobiliseerde voor dwangarbeid, wat vaak de opmaat was naar deportatie naar de vernietigingskampen. I.A. Groonenberg