Typoscript (ambtelijke brief/adviesnota). 3 januari 1940 (verzonden op 4 januari 1940). Onbekend (vermoedelijk directeur Marktwezen of een verwante ambtelijke dienst). VP/HG.

2A/8/2 M. 1939 [Handgeschreven: Verzonden 4/1-'40] 3 Januari 1940.

Verzoek Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in aardappelen inzake opslag Nieuw Entre-pôt.

den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
Alhier.

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 27 December jl. om advies ontvangen stukken no. 956 L.M.1939 heb ik de eer U te berichten, dat het Marktwezen met de in die stukken behandelde aangelegenheid geen bemoeienis heeft, doch dat zij is behandeld door mijn Ambtgenoot voor de Handelsinrichtingen. Ik volsta daarom met naar aanleiding van het onderhavige verzoek op te merken, dat de Gemeente niet is gekend in de distributie van aardappelen hier ter stede, doch dat deze is geregeld door de Regeering in overleg met adressante. Het lijkt mij derhalve in het geheel niet verdedigbaar, dat thans terzake door de Gemeente tegemoetkomendheid zou moeten worden betracht, of inkomsten zouden moeten worden gederfd.

Wat de door adressante verstrekte cijfers betreft diene, dat mij een winst van 2½ % in zes weken een zeer ruime vergoeding voor de adressante lijkt, terwijl de opgegeven 5% voor indrogen in zes weken, althans in de wintermaanden, te hoog moet worden geacht, zoodat de winst in werkelijkheid nog grooter zal zijn. Daarbij komt, dat ik vernam, dat adressante niet 700 kg. aardappelen per m 2 stapelde, doch meer dan 1000 kg., een factor, die de door haar gegeven cijfers nog meer te haren gunste beïnvloedt.

Op grond van een en ander bestaat voor mij geen aan- * Toon en taal: Het document is geschreven in een formele, ambtelijke stijl met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "regeering", "grooter", "zoodat"). De toon is zakelijk en kritisch tegenover het verzoek van de belangenvereniging.
* Kern van het geschil: De aardappelgroothandelaren hebben een verzoek ingediend (waarschijnlijk voor een korting op opslagrechten of een vergoeding). De opsteller van deze brief adviseert de wethouder om hier niet op in te gaan.
* Argumentatie:
1. De gemeente Amsterdam is niet verantwoordelijk voor de aardappeldistributie; dit is een zaak van de Rijksoverheid ("de Regeering").
2. De door de handelaren opgegeven verliezen door "indroging" (5%) worden als onrealistisch hoog beschouwd voor de winterperiode.
3. De handelaren zouden de opslagruimte efficiënter gebruiken (1000 kg/m² ipv 700 kg/m²) dan zij beweren, waardoor hun winstmarges in werkelijkheid gunstiger zijn dan voorgespiegeld. Dit document stamt uit januari 1940, de periode van de 'Sereene Oorlog' of 'Phoney War'. Hoewel Nederland nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in Europa al uitgebroken. De overheid was reeds begonnen met het voorbereiden en reguleren van de voedselvoorziening en distributie. Het "Nieuw Entrepot" (Entrepotdok) in Amsterdam speelde hierin een cruciale rol als opslaglocatie. De brief illustreert de spanning tussen de belangen van particuliere handelsverenigingen en de gemeentelijke overheid in een tijd van toenemende staatsondersteuning en schaarste. Het feit dat de gemeente "geen inkomsten wil derven" duidt op een strikt financieel beleid aan de vooravond van de bezetting.