Getypt verslag/rapportage van ambtelijke aard. 13 januari 1942. Daarbij werd o.m. afgesproken, dat geen der arbeiders het kamp
zal mogen verlaten, dan met toestemming van den Rijksinspecteur.
De kokbeheerders en de doktoren kunnen deze tewerkgestelden dus
niet op eigen initiatief naar huis zenden.

Dinsdag, 13 Januari 1942.

Op dezen dag werden opgeroepen :
staatlooze Joden + 175
venters, die nog niet eerder waren verschenen + 160
overige groepen Joodsche arbeiders + 40
-------
in totaal 375,
waarvan zich 263 in de Diamantbeurs hebben gemeld.
Hiervan hadden werk of meenden om andere redenen niet in aanmerking
te komen 181 personen, terwijl 82 hunner gekeurd werden. Hiervan
werden 40 afgekeurd en 42 goedgekeurd.
Voorts deelde de Heer Rodegro telefonisch mede aan het Hoofd
van de afdeeling Werkverruiming, dat de Joodsche arbeiders, die
nog beschikbaar zouden komen, zoo spoedig mogelijk naar de Drentsche
werkkampen moeten worden gezonden, alsook dat met de scheiding
van de Arische en Joodsche tewerkgestelden in de overige werk-
objecten zoo spoedig mogelijk een aanvang moest worden gemaakt.
Beide opdrachten werden door het Hoofd van de afd. Werkverruiming
voorloopig telefonisch doorgegeven aan den secretaris van den
Rijksdienst voor de Werkverruiming te 's Gravenhage. Schrifte-
lijke bevestiging volgt. Secretaris voornoemd deelde des middags
mede, dat hij beide aangelegenheden met Baurat Münster had be-
sproken. In deze bespreking werd het vertrek van de eerste groep
op Donderdag 15 Januari vastgesteld en van de 2e groep op Dinsdag
20 Januari d.a.v. Des avonds verzocht de Heer Rodegro aan het
Hoofd der afd. Werkverruiming met de plaatsing der aanvulling
spoed te maken, terwijl hij voorts mededeelde, dat de arbeiders
alleen uit de kampen mochten vertrekken met zijn schriftelijke
goedkeuring. Slechts in gevallen van levensgevaar, opname in het
ziekenhuis, e.d., behoefde deze goedkeuring niet van te voren te
worden gevraagd en kon men met een schriftelijke kennisgeving
volstaan. Hiervan zal onverwijld schriftelijke mededeeling aan den
Inspecteur van de Werkverruiming geschieden.
Des avonds werden nog door den Joodschen Raad waar-
schuwingen gezonden aan de gesteunde statenlooze Joden en aan de
Joodsche wachtgelders, die reeds eerder waren opgeroepen, maar
aan de oproeping geen gehoor hadden gegeven. (Bijlage 11). * Kernonderwerp: De administratieve en logistieke afhandeling van de oproeping van Joodse mannen voor de werkkampen in Nederland aan het begin van 1942.
* Statistieken: Van de 375 opgeroepen mannen verschenen er slechts 263 bij de Diamantbeurs. Uiteindelijk werden er op die dag slechts 42 medisch "goedgekeurd" voor tewerkstelling.
* Belangrijke Functionarissen:
* Heer Rodegro: Friedrich Rodegro, een Duitse functionaris (Oberbereichsleiter) werkzaam bij de staf van de Rijkscommissaris, verantwoordelijk voor de inzet van arbeidskrachten.
* Baurat Münster: Een Duitse ambtenaar belast met bouw- en arbeidszaken.
* Segregatie: Het document vermeldt expliciet het bevel om de scheiding tussen "Arische" en Joodse arbeiders bij werkprojecten door te voeren.
* Controle: Er wordt benadrukt dat Joodse arbeiders het kamp niet mogen verlaten zonder expliciete toestemming van de Duitse autoriteiten, wat het dwangkarakter van deze tewerkstelling onderstreept. Dit document stamt uit een cruciale fase van de Jodenvervolging in Nederland. In januari 1942 (de maand van de Wannseeconferentie) begonnen de nazi's op grote schaal Joodse mannen op te roepen voor werkkampen in Nederland (voornamelijk in het noorden en oosten, zoals de Drentse kampen).

Hoewel deze "tewerkstelling" werd gepresenteerd als een vorm van werkverschaffing onder de vlag van de bestaande 'Werkverruiming', was het in feite een methode om Joodse mannen te isoleren van hun families en te concentreren in kampen. Dit was een directe voorloper van de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen die in de zomer van 1942 startten. De Diamantbeurs in Amsterdam fungeerde hierbij als een centraal verzamelpunt. De rol van de Joodsche Raad bij het versturen van "waarschuwingen" aan degenen die niet verschenen, illustreert de duivelse positie waarin deze organisatie door de bezetter was geplaatst.