Ambtelijk rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. 3 april 1939 Nº 2 B/49/M. 339 ¾

R A P P O R T.

---------H.de-Klerk,oud-23-jaar,wonende 3e Oosterparkstraat 72 I
wendde zich persoonlyk tot de Nederl.Groenten-en Fruitcentrale om
erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit.In den Haag
adviseerde men hem om een verklaring van het Marktwezen te verzoeken,
waaruit zou kunnen blyken dat hy vóór de periode dat hy steun trok,
met groenten en fruit handelde.By onderzoek by M.S.bleek uit de rappor-
ten dat H.de Klerk voor zyn steuntyd handelaar was met groenten en fruit.
Dit is in de jaren 1932/1934 het geval geweest,hetwelk bevestigd wordt
door de hierby gevoegde verklaring van twee agenten van politie.Door-
dat de vader steun trok is H.de Klerk verplicht geworden om het hande-
len te staken en eveneens als onderdeel van het gezin,steun te trekken.
In November 1936 is hy getrouwd en kreeg hy zelf ondersteuning.Sedert
het bestaan van de Centrale Markt heeft hy dan ook niet gehandeld en
is hy uiteraard nimmer in het bezit geweest van een toegangskaart tot
de Centrale Markt.

Den Heer Bedryfschef Amsterdam, 3 April 1939
v/h Marktwezen. [Handtekening]
Marktopzichter.
[Handtekening]

[Onderaan handgeschreven:]
3 2 B/49/2 6/4-'39 Dit rapport dient als bewijsstuk voor de sociaaleconomische status en het arbeidsverleden van H. de Klerk. De essentie van het document is het aantonen dat de betrokkene reeds vóór de crisisjaren (specifiek 1932-1934) actief was als handelaar.

De tekst legt een direct verband tussen de gezinssituatie en het recht op arbeid. Omdat de vader van De Klerk "steun" (werkloosheidsuitkering) ontving, werd de zoon gedwongen zijn eigen nering te staken. In het toenmalige stelsel werd het inkomen of de verdiencapaciteit van gezinsleden vaak in mindering gebracht op de steun van het gezinshoofd, of mochten gezinsleden simpelweg niet bijverdienen om het recht op steun niet te verliezen. Het document is bedoeld om de bureaucratische blokkades te doorbreken zodat De Klerk weer officieel als zelfstandig kleinhandelaar erkend kan worden door de landelijke overkoepelende organisatie in Den Haag. Het document dateert uit april 1939, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, in een Nederland dat nog steeds de gevolgen ondervond van de Grote Depressie.

1. Steunstelsel: De "steun" waarover gesproken wordt, was een vorm van sociale bijstand die gepaard ging met zeer strenge controles en de verplichting tot werkverschaffing. Het feit dat een volwassen zoon moest stoppen met werken omdat zijn vader steun trok, illustreert de rigide toepassing van het kostwinnersprincipe en de gezinsinkomenstoets.
2. Marktwezen Amsterdam: De "Centrale Markt" waarnaar verwezen wordt, is de in 1934 geopende Centrale Markthal aan de Jan van Galenstraat. Voor de handel aldaar was een officiële vergunning en toegangskaart vereist.
3. Regulering: De "Nederl. Groenten- en Fruitcentrale" was een van de crisisorganisaties die door de overheid waren opgezet om de handel en distributie te reguleren in een tijd van economische schaarste en marktverstoring. Zonder officiële erkenning van deze centrale was het nagenoeg onmogelijk om legaal in deze sector te opereren.