Gedrukt reglement/instructieblad voor arbeiders. October 1941. 7. Ziekte.
Een arbeider, die wegens ziekte of ongeval verzuimt, moet zulks terstond melden aan den kok-beheerder en met een bewijs van dezen zich onmiddellijk onder toezicht stellen van den hem aangewezen geneeskundige ter plaatse, onder medeneming van uitzendkaart.
Duurt de ziekte buiten de gemeente van inwoning langer dan twee dagen, dan gaat de arbeider als regel naar zijn woonplaats terug, meldt zich onmiddellijk aan het bureau van de Gemeentelijke Werkverruiming en wordt onder contrôle gesteld van den hem toegewezen geneeskundige. Zoodra hem door dezen wordt medegedeeld, dat hij het werk kan hervatten, meldt hij zich bij de Gemeentelijke Werkverruiming.
Wie zich in het kamp ziek meldt en geen ziekenbriefje van den dokter krijgt, moet onmiddellijk het werk hervatten.
De geneeskundige verzorging der arbeiders geschiedt door den kamparts, aangewezen door den Rijksdienst voor de Werkverruiming.

8. Algemeene bepalingen.
De arbeider is verplicht het in de kampen aanwezige reglement van orde nauwgezet na te leven.
Indien de arbeider zich tijdens de reis in den trein, op de stations, in de bussen, booten of trams onordelijk gedraagt, kan uitsluiting van de werkverruiming volgen. De arbeider is gehouden een hem door de Gemeentelijke Werkverruiming uitgereikt Verwijzingsbiljet bij zich te dragen en dit op verzoek van Directie, Inspectie, werkleiding of kok-beheerder te toonen.
Het is ten strengste verboden bier of sterken drank in het kamp mede te brengen of mede te doen brengen.
Op de meeste werken is een contact-commissie van vertrouwensmannen aangewezen.
De kantoren van de Gemeentelijke Werkverruiming zijn geopend : voor inlichtingen en ziekmeldingen van Maandag t.m. Vrijdag van 10—12 uur ; voor werkhervattingen op de bovenvermelde uren en voorts des middags van 1 tot 4½ uur alsmede des Zaterdagsmorgens van 10 tot 12 uur.

AMSTERDAM, October 1941.

N.B. Bij ontslag uit de Werkverruiming binnen 14 dagen na aanvang van het werk, is men verplicht de eventueel bij uitzending ontvangen werkschoenen in te leveren bij de Afd. Werkverruiming, Galerij 21. Het document bevat strikte gedragsregels en administratieve procedures voor arbeiders die tewerkgesteld zijn via de Gemeentelijke Werkverruiming in Amsterdam.

• Sectie 7 (Ziekte): Beschrijft een rigide controlemechanisme bij ziekte. Arbeiders moeten zich direct melden bij de 'kok-beheerder' (de beheerder van het kampgebouw) en een aangewezen arts bezoeken. Er is een duidelijke scheiding tussen zorg op de werkplek (kamparts) en zorg in de eigen woonplaats.
• Sectie 8 (Algemene bepalingen): Benadrukt discipline, niet alleen in het kamp maar ook tijdens het reizen. Het verbod op alcohol is expliciet. Het bezit van een 'Verwijzingsbiljet' is verplicht voor identificatie.
• N.B.: De bepaling over het inleveren van werkschoenen bij vroegtijdig ontslag duidt op schaarste van materialen en een strikte materiële administratie. De locatie 'Galerij 21' verwijst naar de kantoren in het Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam. Dit document stamt uit oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De 'Werkverruiming' was oorspronkelijk in de jaren '30 opgezet als werkverschaffingsproject voor werklozen. Onder het regime van de bezetter veranderde het karakter hiervan: de discipline werd strenger en de projecten kregen een steeds dwingender karakter (de zogenaamde 'Arbeidseinsatz').

Arbeiders werden vaak ver van huis in kampen gehuisvest voor zwaar handwerk, zoals ontginning of wegenbouw. De vermelding van de 'kok-beheerder' en 'kamparts' bevestigt de kampsituatie. Voor Joodse Amsterdammers werden deze kampen van de Werkverruiming vanaf begin 1942 een voorstadium van deportatie, hoewel dit document uit 1941 nog de algemene regels voor alle (niet-Joodse en Joodse) tewerkgestelden lijkt te weerspiegelen. Het taalgebruik is autoritair en gericht op maximale controle over de mobiliteit en gezondheid van de arbeiderspopulatie. N.B. Bij