Getypte en gestencilde officiële mededeling / brief. 28 januari 1942. Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken, Afdeling Werkverruiming, Amsterdam. Gem. Bureau voor Sociale Zaken, Afd. Werkverruiming.
Galerij 15-26. No. 3864A T.V.S.Z. Amsterdam, 28 Januari 1942.

Hiermede bericht ik U, dat de Directie van den Rijksdienst voor de
Werkverruiming mij heeft medegedeeld, dat de arbeiders, die in de werkkampen
in Drenthe en Groningen verblijven, deze week NIET met verlof naar Amster-
dam kunnen gaan, aangezien de Ned. Spoorwegen wegens de weersomstandigheden
in deze provincies geen extra treinen kunnen invoegen.
Behoudens onvoorziene omstandigheden, is het verlof een week uitgesteld.
U moet daarom, voor zoover U hiervoor in aanmerking komt, Vrijdag 30 Januari
1942 des morgens op den gewonen tijd Uw geld aan de Galerij komen halen.
De Directeur voor
Sociale Zaken.
Aan geadresseerde. Dit document is een formele kennisgeving van de Amsterdamse sociale dienst aan de thuisblijvers (waarschijnlijk familieleden) van arbeiders die in werkkampen in het noorden van Nederland tewerkgesteld waren.

De kern van de boodschap is dat het geplande verlof van de arbeiders met een week wordt uitgesteld. De opgegeven reden is dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) geen extra treinen kunnen inzetten door slechte weersomstandigheden (waarschijnlijk hevige sneeuwval of vorst, wat vaker voorkwam in de oorlogswinter van 1941-1942).

Tevens wordt de geadresseerde geïnstrueerd om op de gebruikelijke tijd de uitkering of het loon ("Uw geld") te komen ophalen bij de Galerij. De "Galerij" verwijst naar de Galerij van het Paleis voor Volksvlijt in Amsterdam, waar destijds diverse gemeentelijke instanties, waaronder die voor Sociale Zaken, gevestigd waren. De datum, januari 1942, is historisch zeer beladen. De "Werkverruiming" was oorspronkelijk een project uit de jaren '30 om werklozen aan de slag te helpen bij grote infrastructurele projecten (zoals ontginningen). Tijdens de Duitse bezetting veranderde het karakter van deze kampen echter drastisch.

Vanaf januari 1942 werden specifiek Joodse mannen opgeroepen voor deze werkkampen in Drenthe en Groningen. In eerste instantie leek dit nog op een reguliere tewerkstelling, maar in werkelijkheid was het een voorstadium van de deportatie. De mannen in deze kampen werden in oktober 1942 massaal overgebracht naar kamp Westerbork en vandaar naar de vernietigingskampen in het Oosten.

Dit briefje, hoewel het een logistieke reden (weer/treinen) geeft voor het uitstel van verlof, past in het patroon van toenemende isolatie van deze mannen. Het feit dat het verlof kon worden ingetrokken of uitgesteld, benadrukte de onvrijwillige aard van hun verblijf daar. Voor de families in Amsterdam was dit bericht een teken van onzekerheid over wanneer zij hun naasten weer zouden zien.