Ambtelijk advies / memo.
Origineel
Ambtelijk advies / memo. 2 augustus (jaartal niet expliciet vermeld, aangeduid met 'd/s' voor 'dezer'). Advies op No 25/11/7/1 m.f.o.
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.
Naar aanleiding van bijgaand verzoek van
J. Hijnschenk, pl. 131 AC! diene het volgende:
Hijnschenk heeft toestemming om zich tot
1 Aug d/s te doen bijstaan, eventueel vervangen,
door zijn knecht H. Kloots.
Het schijnt de bedoeling van Hijnschenk te zijn
om zijn knecht te laten profiteeren van zijn plaats.
De plaatshouder is hoogstzelden aanwezig en komt
zoo nu en dan als heer gekleed eens bij de haringen.
Volgens inlichtingen ter plaatse is Kloots de hoofdbelang-
hebbende.
Deze knoeierij met een marktplaats behoort mij-
spoedig beëindigd te worden en ware het juiste,
dat Hijnschenk, die bijna blind is, zijn plaats opzegt.
Voorzoover mij bekend heeft indertijd mijn advies
voor dit geval ongunstig geluid en heeft ook nog rap-
portering van plaatsmisbruik plaatsgevonden.
M.i. behoort het verzoek te worden afgewezen.
Amst. 2 Aug d/s
W. Musschebroek (getekend) * Inhoud: Het document is een krachtig negatief advies aan de Inspecteur van het Marktwezen. De schrijver klaagt over een vorm van 'onderverhuur' of misbruik van marktvergunningen. Hoewel Hijnschenk de officiële vergunninghouder is voor een haringkar/stand, voert hij het werk niet zelf uit. Hij wordt beschreven als iemand die bijna blind is en slechts af en toe "als heer gekleed" (dus niet in werkkleding) bij de kraam verschijnt.
* Terminologie: Het woord "knoeierij" onderstreept de irritatie van de ambtenaar over het feit dat de knecht, Kloots, feitelijk de ondernemer is op een plek die hem officieel niet toebehoort.
* Status van het verzoek: De schrijver adviseert resoluut om het verzoek tot verdere vervanging af te wijzen en suggereert zelfs dat Hijnschenk zijn rechten op de plaats geheel zou moeten opgeven.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk Nederlands uit de late 19e of vroege 20e eeuw. De afkorting "d/s" staat voor dezer, wat betekent "van deze maand/dit jaar". Dit document biedt een inkijkje in de strikte regulering van de Amsterdamse markten in het verleden. Marktplaatsen waren schaars en gebonden aan persoonsgebonden vergunningen om te voorkomen dat tussenpersonen winst zouden maken op publieke standplaatsen. De situatie waarbij een vergunninghouder enkel op papier bestond terwijl een 'knecht' de eigenlijke zaken dreef, werd door de marktautoriteiten beschouwd als onwenselijke handel in vergunningen. De specifieke vermelding van "de haringen" duidt op een standplaats in de vishandel, een sector die van oudsher streng gecontroleerd werd op hygiëne en aanwezigheid van de meester-verkoper.