Administratieve notitie / ambtelijk memorandum.
Origineel
Administratieve notitie / ambtelijk memorandum. (In blauwzwarte inkt/potlood:)
Staat Zaterdags wel
op de Sumatrastraat.
Zal brief schrijven
om uitstel.
( Mijn indruk is
dat hij ook kwaal gebruikt
om vrijstelling van
plaatsbezetten te krijgen,
doch dat hij geen handel
neemt, doch hij in
Alsth. niet verdient;
hij rookt aal voor anderen
en verdient daar meer
mee.
(Links verticaal geschreven:)
5/8 '40 wegens wanbetaling
afgevoerd
Opbergen
(In rode inkt onderaan:)
Indien brief om uitstel
nog niet binnen is,
moet verzoek als afgewezen
worden beschouwd en R.
dus de markt Alsth. bezoeken!
14/8 '40
(Rechtsonder, parafen en data:)
Hvd 6/8 '40
R De tekst betreft een ambtelijk onderzoek naar een marktkoopman die vermoedelijk probeert onder zijn financiële verplichtingen uit te komen. De rapporteur merkt op dat de man beweert een "kwaal" (ziekte) te hebben om vrijstelling te krijgen van het bezetten van zijn standplaats (en de daarbij behorende marktgeld-verplichting). De werkelijke reden is volgens de ambtenaar dat de man op de markt in "Alsth." (mogelijk een afkorting voor een specifiek marktdistrict of Amsterdam-Th.) te weinig verdient. In plaats daarvan zou hij bijverdienen door vis (aal) te roken voor derden.
De notities tonen een escalatie: op 5 augustus is de man al "afgevoerd" (uit het register geschrapt) wegens wanbetaling. De rode instructie van 14 augustus stelt een ultimatum: als er geen brief met een geldig excuus komt, moet controleur 'R' de markt bezoeken om de situatie ter plekke te controleren. Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting in Nederland (augustus 1940). Ondanks de oorlogssituatie gingen de gemeentelijke diensten, zoals de marktpolitie of het marktbureau, in eerste instantie op de oude voet door met het handhaven van lokale verordeningen. De Sumatrastraat ligt in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost, een buurt met een rijke geschiedenis van straathandel. Het roken van aal (paling) was destijds een veelvoorkomend ambachtelijk bijbaantje in volksbuurten.