Ambtelijke kennisgeving van een voorwaardelijke straf (marktwezen). 20 september 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Marktwezen/Marktpolitie Amsterdam). Den Heer M. Wurms, Afrikanerplein 31 I, Amsterdam-Oost. [Handgeschreven, diagonaal:] extra

[Rechtsboven:] HG.

den Heer M. Wurms,
Afrikanerplein 31 I,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

25/193/3 M. [Links] 20 September 1940. [Rechts]

In verband met het feit, dat U op Zaterdag 14 September
jl. op de markt Albert Cuypstraat te veel plaats heeft ingenomen
heb ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het
Reglement op de Markten, voorwaardelijk gestraft met ontneming van
het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen en
wel voor den tijd van één dag. Deze straf zal ten uitvoer worden
gelegd, indien U zich binnen één jaar na dato dezes andermaal aan
een laakbare handeling op een der markten hier ter stede schuldig
maakt, onverminderd de straf, die alsdan op het nieuwe feit zal wor-
den gesteld.

De Directeur, Deze brief is een officiële berisping en voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkoopman, de heer M. Wurms. De overtreding betreft het innemen van te veel ruimte op de Albert Cuypmarkt op 14 september 1940.

De straf is conform artikel 39 lid 1 van het Marktregelement en houdt een ontzegging in van het recht om op de Amsterdamse markten te staan voor de duur van één dag. Echter, deze straf is voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. Bij een nieuwe overtreding binnen dat jaar zal de straf alsnog worden uitgevoerd, bovenop de straf voor het nieuwe vergrijp.

De toon is strikt administratief en juridisch correct, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie van die tijd. De handgeschreven aantekening "extra" suggereert dat dit mogelijk een kopie was of een exemplaar voor een specifiek dossier. Dit document dateert van september 1940, slechts enkele maanden na de start van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief op het eerste gezicht een routineuze administratieve kwestie lijkt, krijgt deze een diepere lading door de identiteit van de ontvanger en de tijdsperiode.

De ontvanger, Mordechai Wurms (geboren in 1904), was een Joodse marktkoopman die inderdaad woonachtig was op het Afrikanerplein 31-I in Amsterdam-Oost, een buurt waar in die tijd veel Joodse gezinnen woonden. In de loop van 1940 en 1941 werden de regels voor Joodse marktkooplieden steeds strenger en werden zij uiteindelijk volledig van de openbare markten geweerd.

De zorgvuldige handhaving van kleine overtredingen, zoals het innemen van te veel ruimte, kan in deze context gezien worden als onderdeel van de toenemende controle en druk op de Joodse bevolking door Nederlandse instanties die onder Duits toezicht kwamen te staan. Uit historische bronnen is bekend dat Mordechai Wurms in 1942 is gedeporteerd en vermoord in Auschwitz. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van de dagelijkse bureaucratische realiteit waarmee hij te maken had kort voordat de grootschalige vervolgingen begonnen. M. Wurms Marktwezen