Doorslag (carbonkopie) van een officiële waarschuwingsbrief/dienstmededeling. 28 september 1940. Extra

VP/HG.

28 September 1940.

Mij is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 21 September jl.
de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijd-
stip met Uw goederen had verlaten.
Ik maan U hierbij aan U ten deze voortaan stipt aan den
vastgestelden tijd te houden.

De Directeur,

Gezonden aan:
25/199/3 M K.A.Goldstein, 1e J.v.d.Heydenstraat 32 hs.
25/199/4 M. A.v.Velzen, Jodenbreestraat 19 II
25/199/5 M. J.v.Toornenberg, Gov.Flinckstraat 237 hs
25/199/6 M. S.Zoute, Louis Bothastraat 12 II
25/199/7 M. S.Engelsman, Gov.Flinckstraat 207 I De brief is een formele berisping van de "Directeur" (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam) gericht aan vijf marktkooplieden. De aanleiding is een overtreding van de marktregels: zij hebben op zaterdag 21 september 1940 hun kraam op de Albert Cuypmarkt niet op tijd ontruimd.

De brief heeft een dwingend en bureaucratisch karakter. Het feit dat het een verzamel-doorslag is met vijf namen onderaan, wijst op een gestandaardiseerde administratieve afhandeling van dergelijke overtredingen. De codes aan de linkerzijde (bijv. 25/199/3 M) zijn vermoedelijk dossier- of vergunningsnummers van de betreffende kooplieden. Het document dateert van september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de inhoud op het eerste gezicht een triviale marktmeesterskwestie lijkt, is de historische context beladen.

De namen (zoals Goldstein en Engelsman) en de adressen (Jodenbreestraat, 1e Jan van der Heijdenstraat) wijzen erop dat in ieder geval een deel van de aangeschrevenen van Joodse afkomst was. In de herfst van 1940 begonnen de bezettingsautoriteiten met de eerste stappen van de uitsluiting van Joden uit het openbare leven en de economie. Marktkooplieden werden onderworpen aan steeds strengere controles en verordeningen. In de Amsterdamse archieven uit deze periode worden dergelijke administratieve berispingen vaak teruggevonden als voorbode van strengere maatregelen; het 'niet stipt houden aan de tijd' kon door de bezetter aangegrepen worden om vergunningen in te trekken of verdere sancties op te leggen, zeker aan Joodse burgers.