Handgeschreven brief (administratief verzoek). 5 oktober 1940. M. Wijngaard, wonende aan de St. Anthoniebreestraat 25 hs, Amsterdam. Den Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Bovenmarge, ambtelijke aantekening:]
№ 25/208/1 M. 1940 10/10 m. drop

A’dam, 5/10/’40.

Den Directeur van het Marktwezen
Alhier.

Weled. Heer.

Naar aanleiding van de door mij
ontvangen ingesloten aanschrijving tot het
afhalen van een voorkeurskaart, verzoek ik beleefd
Uwe aandacht voor het volgende.
Daar ik gedurende twee jaar in
militairen dienst ben geweest, heb ik nog
geen belastingnummer ontvangen, aangezien
ik geen verdienste over 1939 kon opgeven.
Daar ik zonder dit belastingnummer
niet op de markt kan verkoopen verzoek
ik U hierbij heel beleefd het afhalen van
mijn voorkeurskaart tot een latere datum
te willen opschorten.
Hopende dat U aan dit
verzoek zult willen voldoen, waarvoor bij
voorbaat mijn dank verblijf ik

Hoogachtend
Uw dw. dn.
[Handtekening: M Wijngaard]

M. Wijngaard.
St Anthoniebreestraat 25 hs.
A’dam (C). * Kernboodschap: De afzender verzoekt om uitstel voor het ophalen van zijn 'voorkeurskaart' voor de markt. Een voorkeurskaart was essentieel voor marktkooplieden om een vaste standplaats te kunnen bemachtigen of behouden.
* Probleemstelling: De heer Wijngaard kan de kaart nog niet ophalen omdat hij nog geen belastingnummer heeft. Dit nummer is een vereiste om op de markt te mogen verkopen.
* Oorzaak: De afzender is de afgelopen twee jaar in militaire dienst geweest (mobilisatie en de strijd in mei 1940). Hierdoor had hij over het jaar 1939 geen inkomen uit werk en kon hij geen belastingaangifte doen, wat de afgifte van een belastingnummer heeft vertraagd.
* Toon: De brief is uiterst formeel en hoffelijk van toon, wat gebruikelijk was in de correspondentie met overheidsinstanties in die tijd (gebruik van "Weled. Heer", "beleefd verzoek", "Uw dw. dn." oftewel 'uw dienstwaardige dienaar'). * Historische periode: De brief is geschreven in oktober 1940, enkele maanden na de capitulatie van Nederland. De afzender refereert aan zijn militaire dienst, wat duidt op de mobilisatieperiode (1939-1940). Na de demobilisatie probeerden veel mannen hun civiele leven en beroep weer op te pakken, maar stuitten daarbij vaak op bureaucratische hindernissen veroorzaakt door hun afwezigheid.
* Locatie: De St. Anthoniebreestraat ligt in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Gezien de datum (1940) en de locatie bevindt de afzender zich in een precaire positie; de Duitse bezetter was op dat moment reeds begonnen met de eerste anti-Joodse maatregelen en de registratie van Joodse burgers en ondernemingen. Hoewel dit een puur administratieve brief lijkt, geeft de context van de vroege bezetting een extra lading aan de poging van de afzender om zijn levensonderhoud op de markt veilig te stellen.
* Administratief systeem: Het 'Marktwezen' was de gemeentelijke instantie die toezag op de markten. De koppeling tussen het hebben van een belastingnummer en het recht om op de markt te staan, toont de toenemende regulering en controle van de economie aan het begin van de bezettingsjaren. M. Wijngaard Wijngaard kan (De heer) Marktwezen