Officiële brief op briefpapier van de Joodsche Raad voor Amsterdam. 30 maart 1942. S. Spijer, Medisch Adviseur van de Joodsche Raad voor Amsterdam. Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken, afdeling Tewerkstelling Joodsche Arbeiders. JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM
VOORZITTERS { A. ASSCHER
{ Prof. Dr. D. COHEN
POSTGIRO 417242

AMSTERDAM-C., 30 Maart 1942
Nieuwe Keizersgracht 58
Tel. 55003, 55136, 54970

[Kader linksboven:]
Bij Uw antwoord te vermelden:
AFD. IX Med. z.
REF. K.

[Stempels en aantekeningen in het midden:]
INGEK. 31 MAART 1942
No. INDIC. J / 73 / D
[Paars ruitstempel met diverse afdelingsafkortingen, o.a. ALG. ZAKEN, OPROEP, UTRECHT, GELDERL., BOEKHOUD., C. A. K., BEHAND., RAPPORT.]
[Rode horizontale streep door "OPROEP"]

Daar reeds een aanvang is gemaakt met het oproepen van Arbeiders voor de Werkverruiming, doe ik U, ten einde onbillijkheden te voorkomen, een opgave toekomen van personen die Vrijdag ll. zijn herkeurd en voor wie de oorspronkelijke beslissing gewijzigd dient te worden, benevens een opgave van de namen van eenigen die een dezer dagen nog herkeurd zullen worden.

Van de laatsten zal ik U na afloop van het onderzoek nog berichten, of de oorsponkelijke beslissing al dan niet gehandhaafd dient te worden.

Ik neem de vrijheid U er tevens op te wijzen, dat het niet onmogelijk is, dat eenige personen die Donderdag of Vrijdag ll. door ons zijn gekeurd, alsnog herkeuring zullen aanvragen, zoodat ik U zou willen verzoeken, bij het uitzenden van deze groep met de mogelijkheid rekening te willen houden.

Hoogachtend

[Handtekening: S. Spijer]

( S. Spijer )
Medisch Adviseur

Aan het Gem. Bureau voor
Sociale Zaken, afd. Tewerkstelling
Joodsche Arbeiders

[Voetnoot:]
Model 28 ALG 50.000 7784 — K 276 * Onderwerp: De brief betreft de medische (her)keuring van Joodse arbeiders die zijn opgeroepen voor de zogenaamde "Werkverruiming".
* Kernboodschap: De medisch adviseur van de Joodse Raad informeert de gemeente dat de medische status van een aantal personen na herkeuring is gewijzigd. Hij verzoekt de gemeente hiermee rekening te houden bij het uitzenden (deporteren naar werkkampen) van deze groep, omdat er mogelijk nog meer herkeuringen zullen volgen.
* Administratieve context: De stempels tonen aan dat de brief op 31 maart 1942 is ontvangen en verwerkt door verschillende bureaucratische instanties. De rode streep in de marge en de doorhaling van het woord "OPROEP" suggereren dat de inhoud direct gevolgen had voor de lopende oproepprocedures.
* Toon: De brief is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die de macabere realiteit van de Jodenvervolging hult in bureaucratisch jargon ("onbillijkheden voorkomen", "oorspronkelijke beslissing gewijzigd"). Dit document stamt uit een kritieke fase van de Duitse bezetting van Nederland. In het voorjaar van 1942 werd de druk op de Joodse gemeenschap opgevoerd door hen massaal in te zetten voor gedwongen arbeid in Nederlandse werkkampen onder het mom van "Werkverruiming".

De Joodsche Raad, opgericht op bevel van de Duitsers, moest fungeren als schakel tussen de bezetter en de Joodse bevolking. De medische afdeling (Afd. IX Med. z.) speelde hierbij een precaire rol: medische afkeuring was een van de weinige legale manieren om (tijdelijk) aan tewerkstelling in de kampen te ontkomen. Deze brief illustreert de administratieve strijd om dergelijke vrijstellingen.

De ondertekenaar, Dr. Salomon Spijer (1902-1944), was een Joodse arts die werkzaam was voor de Raad. Hij zou later zelf worden gedeporteerd en overleed in 1944 in Auschwitz. De genoemde werkkampen bleken voor velen een voorportaal voor de uiteindelijke deportatie naar de vernietigingskampen in het oosten, die in de zomer van 1942 op grote schaal begon.