Archief 745
Inventaris 745-321
Pagina 125
Dossier 39
Jaar 1940
Stadsarchief

Brief (handgeschreven op gelinieerd papier, twee kolommen).

Vermoedelijk jaren '30 of jaren '40 van de 20e eeuw (gebaseerd op taalgebruik, valuta en de verwijzing naar "de steun"). In de tekst wordt verwezen naar "11 mei".

Origineel

Brief (handgeschreven op gelinieerd papier, twee kolommen). Vermoedelijk jaren '30 of jaren '40 van de 20e eeuw (gebaseerd op taalgebruik, valuta en de verwijzing naar "de steun"). In de tekst wordt verwezen naar "11 mei". (Linkerkolom)

Lieve Bernard
mijner is weer gepasseerd bij mij dit
weken niet betalen en doe ik een
het verzoek om mocht ik weer gaan
staan die per week met een gulden
in te halen. Ik heb de 11 mei
f 1,50 Handelsgeld gehad en moest
daarvoor f 4,00 marktgelden betalen
en ik heb ze ook betaald. Nu ben
ik wel bezig met de steun tot
mijn spijt maar het is nog
niet in kannen en kruiken.
De bedoeling is nu mijn plaatsen
tijdelijk af te schorten want ik
kan wekelijks die 1,25 niet op
brengen voor niets, en zoodra
het weer klaar van elkaar is, hoop
ik daar weer te staan. Uw kunt
mij nu allang genoeg om te
weten om met iemand een gulden
word te gebruiken hoe schelmich
of ik ben terwijl ik toch heusch
geen suffert ben al zie ik

(Rechterkolom)

helps mij door gij het
het zelf, maar ja een ongeluk
is meer als een pond oversteld.
(Wat nu aangaat die hulp van
Lodewijk ik begrijp je niet hoe mij
het weten want ik ben geen bang
jong) Maar ik heb het nu al ge-
zegd er zijn weinig filantropen
Als goed begrijp het volgende
Zabels wat wat dat hoef ik uw
niet te zeggen heeft zijn nu
zes meters plaats op het Mosveld
in verband met die z.g. Peper-
bus die voor haar staat. Wanneer
er dan weer ingevuld was het
eerst voor haar het geen ik hem
niet kwalijk neem dan voor
hem en de zoogenaamde raggeling
hoef voor mij over. Als bewijs van
erkentelijkheid gaf ik hem al die
sinaasappelen die over waren en dat
waren er soms wel wat of zie het De schrijver van deze brief verkeert in een precaire financiële situatie en schrijft aan 'Bernard' (mogelijk een familielid of goede kennis) over de perikelen rondom zijn of haar marktplaats.

De kernpunten uit de brief:
1. Geldzorgen: De schrijver heeft moeite met het betalen van de wekelijkse marktgelden. Er wordt gesproken over een schuld die met een gulden per week ingelopen moet worden. Er is sprake van f 1,50 "Handelsgeld" tegenover f 4,00 aan "marktgelden".
2. Sociale Voorzieningen: De schrijver maakt aanspraak op "de steun", maar de aanvraag is nog niet volledig afgerond ("nog niet in kannen en kruiken").
3. Bedrijfsvoering: Om verdere kosten te voorkomen, wil de schrijver de marktplaatsen tijdelijk "afschorten" (opschorten). De wekelijkse last van f 1,25 is momenteel te zwaar.
4. Conflict/Concurrentie: Er wordt gesproken over een zekere Lodewijk en over "Zabels" die een gunstige plek van zes meter heeft op het Mosveld, nabij een "Peperbus". De schrijver lijkt sinaasappelen te verkopen (of verkocht te hebben), aangezien deze als blijk van dank werden weggegeven. De brief geeft een indringend beeld van het leven van een kleine marktkoopman in Amsterdam tijdens een economisch moeilijke periode (waarschijnlijk de crisisjaren '30 of de vroege naoorlogse jaren).

  • Mosveld: Dit is een bekende marktlocatie in Amsterdam-Noord. Dat de schrijver deze plek noemt, bevestigt de geografische context.
  • Peperbus: Dit verwijst naar de iconische ronde aanplakzuilen die in het stadsbeeld van Amsterdam stonden.
  • "De steun": De term "steun" werd specifiek gebruikt voor de werkloosheidsuitkering tijdens de Grote Depressie in de jaren '30. Het was een systeem met strenge controles en een sociaal stigma, wat de spijt van de schrijver ("tot mijn spijt") verklaart.
  • Taalgebruik: Het taalgebruik is volks en doorspekt met archaïsche spelling (zoals "zoodra", "heusch", "schelmich"). De zinsbouw is soms wat warrig, wat duidt op een brief die in emotie of haast is geschreven door iemand die gewend is aan spreektaal.

Samenvatting

De schrijver van deze brief verkeert in een precaire financiële situatie en schrijft aan 'Bernard' (mogelijk een familielid of goede kennis) over de perikelen rondom zijn of haar marktplaats.

De kernpunten uit de brief:
1. Geldzorgen: De schrijver heeft moeite met het betalen van de wekelijkse marktgelden. Er wordt gesproken over een schuld die met een gulden per week ingelopen moet worden. Er is sprake van f 1,50 "Handelsgeld" tegenover f 4,00 aan "marktgelden".
2. Sociale Voorzieningen: De schrijver maakt aanspraak op "de steun", maar de aanvraag is nog niet volledig afgerond ("nog niet in kannen en kruiken").
3. Bedrijfsvoering: Om verdere kosten te voorkomen, wil de schrijver de marktplaatsen tijdelijk "afschorten" (opschorten). De wekelijkse last van f 1,25 is momenteel te zwaar.
4. Conflict/Concurrentie: Er wordt gesproken over een zekere Lodewijk en over "Zabels" die een gunstige plek van zes meter heeft op het Mosveld, nabij een "Peperbus". De schrijver lijkt sinaasappelen te verkopen (of verkocht te hebben), aangezien deze als blijk van dank werden weggegeven.

Historische Context

De brief geeft een indringend beeld van het leven van een kleine marktkoopman in Amsterdam tijdens een economisch moeilijke periode (waarschijnlijk de crisisjaren '30 of de vroege naoorlogse jaren).

  • Mosveld: Dit is een bekende marktlocatie in Amsterdam-Noord. Dat de schrijver deze plek noemt, bevestigt de geografische context.
  • Peperbus: Dit verwijst naar de iconische ronde aanplakzuilen die in het stadsbeeld van Amsterdam stonden.
  • "De steun": De term "steun" werd specifiek gebruikt voor de werkloosheidsuitkering tijdens de Grote Depressie in de jaren '30. Het was een systeem met strenge controles en een sociaal stigma, wat de spijt van de schrijver ("tot mijn spijt") verklaart.
  • Taalgebruik: Het taalgebruik is volks en doorspekt met archaïsche spelling (zoals "zoodra", "heusch", "schelmich"). De zinsbouw is soms wat warrig, wat duidt op een brief die in emotie of haast is geschreven door iemand die gewend is aan spreektaal.

Locaties

Mosveld

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Sinaasappel A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Peper Kruidenier (Droog): Meel Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Spek Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen