Handgeschreven brief (correspondentie). 1 oktober 1940. J. v. Bentem, wonende aan de 2e Boomdwarsstraat 11, Amsterdam. Directeur van het Marktwezen, D.A. v.d. Laar. № 28/74/M.1940 2/10
Adam 1 October 1940

Directeur v. h. Marktwezen.
D. A. v. d. Laar.

Mijnh:

Na aanleiding u kaart schrijven
van de 16 Sept 1940 waarin u mij
doet verplichten geregeld mijn plaats
aan de Lindengracht te doen bezetten,
zoo deel ik u mede als dat, dat voor
door de omstandigheden niet mogelijk
is.
Rede is als volgd.
Het Art welk reeds jaren daar verkoop
is schoenen, nu kan ik op heden
mijn Art: noch kopen of verkopen.
Het is alles op bonnen en dat is
voor de markt niets.
Alzoo kan ik welis waar toch
noch wel uitpakken, doch ben niet
in staat de door de weeksche dagen
ook maar een paar te verkopen.
De Zaterdags wil het noch wel eens
lukken doch dan ook zeer gering.
Alzoo verzoek ik u beleefd hier rekening
mede te willen houden.
Hoogacht. J. v. Bentem
2^e Boomdwarsstr. 11 Bij voorbaat mijn dank * Inhoud: De briefschrijver, J. v. Bentem, reageert op een dwingend schrijven van de marktmeester waarin hem wordt opgedragen zijn vaste standplaats op de Lindengracht-markt in Amsterdam weer regelmatig te bezetten. Van Bentem legt uit dat dit door de oorlogsomstandigheden, specifiek de distributie van goederen, onmogelijk is geworden. Hij handelt in schoenen, een product dat inmiddels alleen nog 'op de bon' (tegen inlevering van distributiebonnen) verkrijgbaar is. Hierdoor is de handel op de markt vrijwel volledig opgedroogd. Doordeweeks verkoopt hij niets en op zaterdag is de omzet minimaal. Hij verzoekt de directeur om coulance.
* Taal en handschrift: Het document is geschreven in een net, maar typisch 19e/vroeg-20ste-eeuws handschrift met lussen. De spelling is fonetisch en bevat enkele archaïsmen en fouten (bijv. "Rede is als volgd" in plaats van "Reden is als volgt", en het gebruik van "noch" waar "nog" of "niet" bedoeld wordt). De afkorting "Art" staat voor Artikel. "Adam" is een veelgebruikte afkorting voor Amsterdam.
* Fysieke staat: Het betreft een vel gelinieerd papier met een officieel archiefstempel/kenmerk linksboven. Het papier vertoont de gebruikelijke verkleuring van documenten uit deze periode. * Oorlog en Distributie: De brief dateert van oktober 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De bezetter voerde snel een strikt distributiesysteem in voor schaarse goederen zoals textiel en schoenen om tekorten te beheersen en de economie te controleren. Voor marktkooplieden was dit rampzalig: klanten konden hun kostbare bonnen vaak alleen bij erkende winkeliers verzilveren, en de kooplieden zelf konden moeilijk aan nieuwe voorraad komen buiten het officiële systeem om.
* Locatie: De Lindengracht is van oudsher een belangrijke marktlocatie in de Amsterdamse Jordaan. De afzender woonde in de 2e Boomdwarsstraat, een zijstraat vlakbij de markt, wat typerend was voor de toenmalige buurtbewoners die op de lokale markt werkten.
* Marktwezen: De Directie van het Marktwezen probeerde in de herfst van 1940 de markten draaiende te houden om een schijn van normaliteit te bewaren. Kooplieden die hun plek onbezet lieten, riskeerden hun vergunning te verliezen, vandaar deze noodkreet van Van Bentem om zijn rechten te behouden zonder aan de onmogelijke eis van dagelijkse aanwezigheid te hoeven voldoen. A. v. d. Laar D.A. v.d. Laar Marktwezen