Archiefdocument
Origineel
15 oktober 1940 (gebaseerd op het handgeschreven "verzonden 15/10" en de doorgestreepte getypte datum). Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. Den Heer H. Acohen, Rijnstraat 64 III, Amsterdam-Zuid. [Logo: Stadswapen van Amsterdam met drie kruisen op een burcht]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 28/76/12 M
BIJLAGE ________
ONDERWERP : ________
[Handschrift boven:] verzonden 15/10
AMSTERDAM (W.) ~~15 October 1940~~
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN
den Heer H. Acohen,
Rynstraat 64 III,
Amsterdam-Zuid.
Wyk 22a
Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Lindengracht heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.
Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 16 of 18 Oct.a.s.te 9 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.
De Directeur,
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. Dit document is een officiële sommatie van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan de heer H. Acohen. De kernpunten zijn:
- Verzuim: De ontvanger wordt verweten dat hij zijn 'voorkeurskaart' (een bewijs dat recht geeft op een standplaats bij voorrang) voor de markt aan de Lindengracht niet regelmatig heeft gebruikt.
- Sanctie: Op basis van de geldende marktreglementen (artikel 10) is de consequentie dat hij zijn plaats op de sollicitantenlijst voor deze markt verliest.
- Hoor en wederhoor: Voordat de definitieve beslissing wordt genomen, krijgt de heer Acohen de gelegenheid zich te verantwoorden bij de inspecteur op het kantoor aan de Jan van Galenstraat (de huidige Centrale Markthallen).
Het document is een schoolvoorbeeld van de strikte, zakelijke ambtelijke correspondentie uit die tijd, waarbij kleine handgeschreven toevoegingen ("verzonden 15/10") de feitelijke verzending administratief vastlegden. De datum van het document, 15 oktober 1940, is historisch zeer relevant. Nederland was op dat moment vijf maanden bezet door nazi-Duitsland. Hoewel de brief een louter administratieve reden noemt (het niet gebruiken van een kaart), moet deze gezien worden in de context van de toenemende druk op de Joodse bevolking in Amsterdam.
- Identiteit: De achternaam "Acohen" (een variant van Cohen) duidt erop dat de geadresseerde van Joodse afkomst was.
- Woonplaats: De Rijnstraat in de Rivierenbuurt was een wijk waar in 1940 zeer veel Joodse Amsterdammers woonden.
- Systematiek: In de vroege fase van de bezetting begonnen de autoriteiten (vaak via bestaande Nederlandse regelgeving) Joden uit het economische leven te weren. Het intrekken van marktvergunningen en standplaatsrechten onder het mom van "administratieve onregelmatigheden" was een veelgebruikte methode om de Joodse ambulante handel aan banden te leggen, nog voordat er expliciete verboden kwamen.
- Locatie: De Lindengrachtmarkt in de Jordaan was destijds een van de belangrijkste markten van de stad. Het verlies van een voorkeurspositie betekende voor een marktkoopman een directe bedreiging van zijn broodwinning.