Administratieve oproepkaart/registratiekaart Marktwezen.
Origineel
Administratieve oproepkaart/registratiekaart Marktwezen. 18 oktober 1940 en 18 december 1940. Linkerkolom (gedrukt met handschriftelijke invulling):
Opgeroepen per
(datum) 18 Dec. '40. (uur) 9 uur.
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Lindengracht
Varkensmarkt n. 541
Nooit geweest! [met onderstreping]
Aan H. Cohen
Rijnstraat 64 III
№ 25/76/M. 1940 [stempel]
Rechterkolom (Aanteekeningen Inspecteur):
Aanteekeningen Inspecteur:
Zal geregeld 2 maal
per week komen.
18-10-40
deHaan [handtekening]
H. de Wolff H. [?]
[Paraaf]
v Bergen
18/10 '40 Dit document legt de strikte handhaving vast van de marktverordeningen in Amsterdam tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting.
* De kwestie: De handelaar, H. Cohen, wordt ervan beschuldigd zijn toegewezen staanplaats (nummer 541 op de Varkensmarkt/Lindengracht) niet regelmatig te gebruiken. In een drukke marktstad als Amsterdam was het onbenut laten van een schaarse staanplaats een overtreding waarvoor men verantwoording moest afleggen.
* Tegenstrijdigheid: De aantekening van de inspecteur op 18 oktober suggereert een eerdere afspraak waarbij Cohen beloofde twee keer per week te verschijnen. De latere handgeschreven opmerking "Nooit geweest!" aan de linkerzijde duidt erop dat hij ofwel nooit op de markt is verschenen, ofwel niet is komen opdagen voor de hoorzitting op 18 december.
* Administratieve proces: De kaart toont de keten van toezicht, met handtekeningen van verschillende functionarissen (De Haan, De Wolff, Van Bergen). De kaart betreft Hartog Cohen (1894-1942). Hij woonde in de Rijnstraat, een straat in de Rivierenbuurt waar in 1940 zeer veel Joodse Amsterdammers woonden. Voor Joodse marktkooplieden werd de uitoefening van hun beroep in de loop van 1940 en 1941 steeds moeilijker door anti-Joodse verordeningen van de bezetter.
De opmerking "Nooit geweest!" krijgt in dit licht een beladen betekenis: het kan wijzen op het onmogelijk maken van zijn nering of het begin van zijn uitsluiting uit het openbare leven. Uit historische bronnen (o.a. Joods Monument) is bekend dat Hartog Cohen in september 1942 in Auschwitz is vermoord. Dit document vormt daarmee een bureaucratisch spoor van een leven dat kort daarna door de Holocaust zou worden vernietigd. H. Cohen H. de Wolff Gemeente Amsterdam Marktwezen