Terug
p.381 p.383
Archief 745
Inventaris 745-321
Pagina 382
Dossier 90
Jaar 1940
Stadsarchief

Archiefdocument

2 december 1940. Van: De Directeur voor Maatschappelijken Steun (ondertekend).

Origineel

2 december 1940. De Directeur voor Maatschappelijken Steun (ondertekend). GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN
H/JO.

Bijlagen: .......
Gelieve bij beantwoording aan te halen:
Lett. I.
No. 28904.

No 28/78/5 M. 1940 3/12
AMSTERDAM, 2 December 1940.
Reguliersdwarsstraat 65-71

Aan den heer wnd. Directeur
van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A l h i e r - W.

In antwoord op Uw brief No. 28/
78/4 M van 18 November j.l. deel ik U mede
dat het gezin IJ. Goedhart, Westerstraat
83/I (thans nog bestaande uit 4 personen)
moet leven van het bedrag van f. 18,- per
week, dat de arbeidsbeurs als voorschot op
het loon van den 19 jarigen zoon uitbetaalt.
De voorschotten zijn hooger dan de bedra-
gen, die uit Duitschland worden ontvangen.
De Gemeente Arbeidsbeurs zal nog 4 weken
uitbetalen en dan niets meer.

DE DIRECTEUR VOOR MAATSCHAPPELIJKEN STEUN,

(Handtekening)

No. 409 Dit document is een ambtelijke brief waarin de precaire financiële situatie van een Amsterdams gezin wordt besproken tijdens de eerste winter van de Duitse bezetting.

De kern van de zaak is de uitbetaling van loonvoorschotten. Een 19-jarige zoon uit het gezin Goedhart werkt blijkbaar in Duitsland. De Nederlandse Arbeidsbeurs keert wekelijks 18 gulden uit aan het gezin als voorschot op zijn loon. De brief merkt echter op dat deze voorschotten hoger zijn dan de daadwerkelijke bedragen die vanuit Duitsland worden overgemaakt. Hierdoor besluit de Gemeente Arbeidsbeurs de betalingen over vier weken te staken, wat het gezin (bestaande uit vier personen) in grote financiële onzekerheid zal storten.

Opvallend is de bureaucratische toon: ondanks de dreigende armoede voor het gezin, is de correspondentie strikt zakelijk en gericht op de administratieve afwikkeling tussen verschillende gemeentelijke instanties (Maatschappelijke Steun en het Marktwezen). * Arbeid in Duitsland: In december 1940 was de gedwongen tewerkstelling (Arbeitseinsatz) nog niet in volle gang, maar werden werklozen al wel onder sterke druk gezet om "vrijwillig" in Duitsland te gaan werken. Het systeem van loonovermakingen (de zogenaamde Lohntransfer) was vaak problematisch, waardoor gezinnen in Nederland zonder geld kwamen te zitten.
* Sociale steun: Het Gemeentelijk Bureau voor Maatschappelijken Steun was de voorloper van de huidige sociale dienst. Tijdens de bezetting probeerde de gemeente de ergste nood te lenigen, maar stond zij onder toezicht van de bezetter en werd de ruimte voor ondersteuning steeds beperkter.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen. Het feit dat de brief aan de directeur van het Marktwezen is gericht, suggereert dat de vader van het gezin of de zoon wellicht een arbeidsrelatie had met deze dienst, of dat er een onderzoek liep naar hun neveninkomsten. De Westerstraat in de Jordaan was destijds een typische volksbuurt waar de armoede diep sneed.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke brief waarin de precaire financiële situatie van een Amsterdams gezin wordt besproken tijdens de eerste winter van de Duitse bezetting.

De kern van de zaak is de uitbetaling van loonvoorschotten. Een 19-jarige zoon uit het gezin Goedhart werkt blijkbaar in Duitsland. De Nederlandse Arbeidsbeurs keert wekelijks 18 gulden uit aan het gezin als voorschot op zijn loon. De brief merkt echter op dat deze voorschotten hoger zijn dan de daadwerkelijke bedragen die vanuit Duitsland worden overgemaakt. Hierdoor besluit de Gemeente Arbeidsbeurs de betalingen over vier weken te staken, wat het gezin (bestaande uit vier personen) in grote financiële onzekerheid zal storten.

Opvallend is de bureaucratische toon: ondanks de dreigende armoede voor het gezin, is de correspondentie strikt zakelijk en gericht op de administratieve afwikkeling tussen verschillende gemeentelijke instanties (Maatschappelijke Steun en het Marktwezen).

Historische Context
  • Arbeid in Duitsland: In december 1940 was de gedwongen tewerkstelling (Arbeitseinsatz) nog niet in volle gang, maar werden werklozen al wel onder sterke druk gezet om "vrijwillig" in Duitsland te gaan werken. Het systeem van loonovermakingen (de zogenaamde Lohntransfer) was vaak problematisch, waardoor gezinnen in Nederland zonder geld kwamen te zitten.
  • Sociale steun: Het Gemeentelijk Bureau voor Maatschappelijken Steun was de voorloper van de huidige sociale dienst. Tijdens de bezetting probeerde de gemeente de ergste nood te lenigen, maar stond zij onder toezicht van de bezetter en werd de ruimte voor ondersteuning steeds beperkter.
  • Locatie: De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen. Het feit dat de brief aan de directeur van het Marktwezen is gericht, suggereert dat de vader van het gezin of de zoon wellicht een arbeidsrelatie had met deze dienst, of dat er een onderzoek liep naar hun neveninkomsten. De Westerstraat in de Jordaan was destijds een typische volksbuurt waar de armoede diep sneed.

Locaties
De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen. Het feit dat de brief aan de directeur van het Marktwezen is gericht suggereert dat de vader van het gezin of de zoon wellicht een arbeidsrelatie had met deze dienst of dat er een onderzoek liep naar hun neveninkomsten. De Westerstraat in de Jordaan was destijds een typische volksbuurt waar de armoede diep sneed.