Archief 745
Inventaris 745-321
Pagina 395
Dossier 95
Jaar 1940
Stadsarchief

Handgeschreven administratieve lijst.

19 oktober 1940.

Origineel

Handgeschreven administratieve lijst. 19 oktober 1940. "Open plaatsen "Westermarkt""

Ws. 2 - 18 - 36 - 72 - 92 - 94 - 116 - 162 - 192
210 - 272 - 304 - 11 - 13 - 41 - 61 - 63 - 81
111 - 113 - 135 - 181 - 185 - 195 - 197 - 199 en 263.
in totaal dus 27 plaatsen waarvan er
16 moeten open blijven voor de luchtbescherming.

Kooplieden die met het oog op de luchtbescherming
voor een andere marktplaats in aanmerking komen.

— 22 | E Morpurgo naar plaats No | 18 —
— 44 | C. Gelder " " " | 36 —
— 116 | B de Leeuw " " " | 94 [doorgehaald]
— 160 | H Kijl " " " | 111 [doorgehaald]
— 196 | G Rozendal " " " | 194 [doorgehaald met x]
— 194 | Markus " " " | 192 —
— 252 | M Acohen " " " | 210 —
— 200 | H W J. Bos " " " | 272 —
— 21 | A. D. Groen " " " | 13 —
— 43 | C Beekman " " " | 41 of 11? [doorgehaald]
— 91 | M Blauwgrond " " " | 81 —
— 115 | J. Druijf " " " | 113 —
— 167 | J. S. Schepp " " " | 162 —
— 251 | J Wolk - Gort " " " | 249 —
— 279 | M Belger " " " | 263 —
— 249 | C Polak " " " | 197 *

19 October 1940 [Onleesbare handtekening, mogelijk marktmeester] Het document is een overzicht van de herindeling van de Westermarkt in Amsterdam. In oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting, werden markten heringericht. Officieel gebeurde dit onder de noemer van 'luchtbescherming' (het vrijhouden van ruimte voor hulpdiensten en het voorkomen van grote concentraties mensen bij bombardementen).

Opvallend aan de lijst is de kolom met namen. Namen zoals Morpurgo, De Leeuw, Acohen, Blauwgrond en Polak wijzen op een aanzienlijk aantal Joodse kooplieden. De lijst toont hoe zij van hun oorspronkelijke staanplaatsen (links) naar nieuwe nummers (rechts) werden verplaatst om bepaalde vakken leeg te maken. De doorhalingen in de rechterkolom suggereren dat het plan tijdens de uitvoering nog werd aangepast. Dit document bevindt zich in het overgangsgebied tussen de vooroorlogse marktadministratie en de vroege bezettingsmaatregelen. Hoewel de reden hier 'luchtbescherming' wordt genoemd, past het in een breder patroon van toenemende regulering en bureaucratische grip op de Amsterdamse markten.

Niet lang na de datum van dit document, begin 1941, zouden de anti-Joodse maatregelen van de bezetter verscherpen, wat uiteindelijk leidde tot het volledig weren van Joodse kooplieden van de reguliere markten en de instelling van specifieke 'Joodse markten' in Amsterdam. De hier genoemde personen zouden enkele maanden later direct getroffen worden door het verbod voor Joden om op openbare markten te staan.

Samenvatting

Het document is een overzicht van de herindeling van de Westermarkt in Amsterdam. In oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting, werden markten heringericht. Officieel gebeurde dit onder de noemer van 'luchtbescherming' (het vrijhouden van ruimte voor hulpdiensten en het voorkomen van grote concentraties mensen bij bombardementen).

Opvallend aan de lijst is de kolom met namen. Namen zoals Morpurgo, De Leeuw, Acohen, Blauwgrond en Polak wijzen op een aanzienlijk aantal Joodse kooplieden. De lijst toont hoe zij van hun oorspronkelijke staanplaatsen (links) naar nieuwe nummers (rechts) werden verplaatst om bepaalde vakken leeg te maken. De doorhalingen in de rechterkolom suggereren dat het plan tijdens de uitvoering nog werd aangepast.

Historische Context

Dit document bevindt zich in het overgangsgebied tussen de vooroorlogse marktadministratie en de vroege bezettingsmaatregelen. Hoewel de reden hier 'luchtbescherming' wordt genoemd, past het in een breder patroon van toenemende regulering en bureaucratische grip op de Amsterdamse markten.

Niet lang na de datum van dit document, begin 1941, zouden de anti-Joodse maatregelen van de bezetter verscherpen, wat uiteindelijk leidde tot het volledig weren van Joodse kooplieden van de reguliere markten en de instelling van specifieke 'Joodse markten' in Amsterdam. De hier genoemde personen zouden enkele maanden later direct getroffen worden door het verbod voor Joden om op openbare markten te staan.

Locaties

Amsterdam (Westermarkt).