Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. [Linkerbovenhoek, handgeschreven:]
№ 30/4/2 M. 1940 23/1

[Rechterbovenhoek, handgeschreven:]
Marktw.

[Getypt:]
No. 82 L.M. 1940.
Wijziging Bepaling grenzen markten.

[Linkerzijde, handgeschreven aantekeningen:]
Afd. III
40 ex.
Besteld 29/I- '40 Q

[Rechterzijde, handgeschreven paraaf/aantekening:]
M.i. [onleesbaar]
Comp. deb.

[Centraal:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.
Vrijdag, 12 Januari 1940.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,

Gezien het rapport van den Directeur van het Marktwezen dd. 5 Januari 1940, No. 30/4/1 M (No. 82 L.M. 1940);

B e s l u i t e n :

met ingang van 15 Januari 1940 de Bepaling van de grenzen waarbinnen de markten worden gehouden, vastgesteld bij hun besluit van 1 April 1938 (Gem.bl. 1938, afd. 3, Volgno. 52) en laatstelijk gewijzigd bij hun besluit van 19 Mei 1939 (Gemeenteblad 1939, afd. 3, Volgno. 48) in dien zin te wijzigen, dat de begrenzing van de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein komt te luiden als volgt:

"Voor de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein wordt de marktruimte begrensd door den Zwanenburgwal, den noordelijken, den oostelijken en den zuidelijken rijweg van het Waterlooplein; zulks met uitzondering van den rijweg, die loopt over het Waterlooplein van de Houtkopersdwarsstraat naar de Korte Houtstraat, welke rijweg niet onder de marktruimte is begrepen".

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (4 stuks) en Algemeene Zaken (2 stuks).
S.

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,

(get.) VAN LIER.

[Rechtsonder, handgeschreven:]
30 Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit van het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders (B&W). De kern van het besluit is een juridische herdefinitie van de fysieke grenzen van de markt op het Waterlooplein.

• Ruimtelijke afbakening: De markt wordt begrensd door de Zwanenburgwal en de omliggende rijwegen. Cruciaal in deze wijziging is de expliciete uitzondering van de rijweg tussen de Houtkopersdwarsstraat en de Korte Houtstraat. Dit suggereert dat deze weg vrijgehouden moest worden voor verkeer en niet door marktkramen bezet mocht worden.
• Administratieve proces: Het besluit is gebaseerd op een advies van de Directeur van het Marktwezen en wordt uitgevoerd door de Wethouder die verantwoordelijk is voor een opmerkelijk breed portfolio: Levensmiddelen, de Gemeentewas- en badinrichtingen.
• Datering: Het besluit valt in de periode van de mobilisatie, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De handgeschreven aantekeningen wijzen op een snelle administratieve afhandeling (besluit op 12 januari, bestelling van kopieën op 29 januari). Het Waterlooplein was in 1940 het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de markt daar was een van de belangrijkste en meest levendige dagmarkten van de stad. In de jaren dertig en begin 1940 was het marktwezen onderhevig aan voortdurende regulering om de balans tussen handel, hygiëne en verkeersdoorstroming te bewaren.

De ondertekenaar, "Van Lier", verwijst naar de gemeentesecretaris mr. dr. G.A. van Lier. Opvallend is de vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen". Dit was destijds de socialistische wethouder Florentinus Marinus (Floor) Wibaut jr., die zich sterk maakte voor volksgezondheid en de basisbehoeften van de Amsterdamse bevolking.

Hoewel dit een puur technische verkeers- en marktverordening lijkt, bevindt het document zich aan de vooravond van een dramatische omslag: na de Duitse inval in mei 1940 zou de markt op het Waterlooplein al snel te maken krijgen met antisemitische maatregelen, resulterend in een "Joodse markt" en uiteindelijk het volledig verdwijnen van de markt en haar kooplieden tijdens de bezettingsjaren. Dit document toont de "normale" bureaucratische gang van zaken vlak voordat deze wereld vernietigd werd.