Archiefdocument
Origineel
Donderdag 19 Maart 1942 (Selectie van de meest relevante artikelen en secties)
Kop linksboven:
GEHEEL IRAN DOOR BRITTEN ONTRUIMD.
Versterkingen in Irak en Iran.
BERLIJN, 18 Maart. — De A.N.P.-correspondent meldt: Volgens hier binnengekomen informaties zouden de Britten geheele gedeelten van Zuid-Iran, die zij tot dusverre ten behoeve van de versterking van hun stellingen in het noorden van Iran hadden bezet, hebben ontruimd en in verband daarmede zouden de bolsjewisten hun bezetting naar het zuiden uitbreiden. Men verwacht binnenkort het binnentrekken der bolsjewisten in Teheran.
Middenboven (Bericht Göring):
BEROEP OP PRESTATIES NOG OP TE VOEREN.
BERLIJN, 18 Maart (D.N.B.). — Rijksmaarschalk Hermann Göring heeft vandaag in een oproep tot de Duitsche boerenbevolking een beroep op de prestaties van het geheele volk zijn dank betuigd voor de geweldige volbrachte prestaties ter waarborging van de levensmiddelen.
Strip: Tom Poes en de zieke hertog (Tekstballonnen):
[Plaatje 1] "De roover sneed het voorste paard los, klom er op en maakte aanstalten om weg te rijden. Maar heer Ollie holde zoo hard hij kon naar hem toe en riep: — Mijn koffertje! Geef mijn koffertje terug! Mijn pillen zitten er in! De pillen voor den hertog van Slonop!"
[Plaatje 2] "— Wat pillen! — bromde de roover en hij grabbelde ongeduldig in het koffertje van dokter Kallicum. Toen gaf hij het paard de sporen en galoppeerde weg, terwijl hij het laatste van een grooten boog achter zich op den grond mikte. — Dat mag je houden! — riep hij. Heer Ollie slaakte een zucht van verlichting. — Wil je wel gelooven, dat ik liever mijn geld en mijn heele mooie echte gouden nieuwe horloge mis dan dit koffertje? — zei hij. — Nu is er nog niets verloren, jonge vriend! Mijn hoogen hoed heb ik nog en mijn pilletjes ook. Niets belet me om als dokter Ollie B. Kalicum naar den hertog te gaan!"
[Plaatje 3] "— Maar mijn beste paard is weg, — zei de koetsier somber. Ik hoop, dat we nu rijden kunnen! De koets is eigenlijk te zwaar voor een tweespan... — We krijgen dien roover nog wel! — zei Tom Poes. — Een klein kereltje heeft hij mij genoemd, ik zal hem!"
Artikel onderaan:
Drie eeuwen Nachtwacht.
De ijdele schutters vonden zes-en-twintighonderd florijnen te veel voor het onbetaalbare meesterwerk der Barok van het Noorden.
ACHTER wat armtierig prikkeldraad in het Hollandsche duinlandschap, onder vele meters zand en duimendik beton ligt een van ’s werelds meest beroemde schilderstukken, opgerold tot ’n bundel linnen van enkele decimeters dikte — den tijd af te wachten dat het weer in alle rust en vrede den bezoekers van het Rijksmuseum den roem kan verkondigen van zijn maker: Rembrandt Harmensz. van Rijn. Tusschen dozijnen van andere kisten en pakken is dit brok wereldkunst, viert zoo „De Nachtwacht” in alle stilte deze lente den driehonderdsten verjaardag van haar voltooiing. * Persoon en Politiek: De krant staat onder directe invloed van de Duitse bezettingsmacht. Dit is merkbaar aan de bronvermeldingen (D.N.B. en A.N.P., destijds gelijkgeschakeld) en de berichtgeving over de vorderingen van de Führer en de oproepen van Göring.
* Cultuurbehoud: Het artikel over De Nachtwacht is historisch significant omdat het expliciet vermeldt dat het schilderij tijdens de oorlog opgerold in een duinbunker (bij Castricum) was verborgen voor bescherming tegen bombardementen.
* Dagelijks Vermaak: De aanwezigheid van Marten Toonders Tom Poes (een vroege aflevering uit de reeks) laat zien dat de krant ook een functie had voor vermaak, wat de lezer een schijn van normaliteit bood.
* Officiële Berichten: De kolom "Kennisgeving voor Duitschers" betreft de registratieplicht voor de militaire dienst (Wehrdienst), wat de directe militaire realiteit van 1942 benadrukt. Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, een cruciale fase in de Tweede Wereldoorlog. De bezetting van Nederland door Nazi-Duitsland was op dit moment bijna twee jaar gaande en de krant De Telegraaf fungeerde onder strenge censuur. De oorlog in het Verre Oosten (Birma/Japan) en het Midden-Oosten (Iran/Irak) was volop gaande. In de cultuursector werd de 300ste verjaardag van Rembrandt's meesterwerk gevierd, een symbool van nationale identiteit dat door de bezetter werd getolereerd als onderdeel van de "Germaanse" kunstgeschiedenis. De vele advertenties voor concerten en toneel (o.a. van het Concertgebouworkest onder Willem Mengelberg) tonen aan dat het publieke leven, ondanks de beperkingen en de propaganda van organisaties als "Winterhulp", doorging. B. Kalicum Winterhulp