Stempelkaart (Model 2b)
Origineel
Stempelkaart (Model 2b) GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN
AMSTERDAM
STEMPELKAART
over de week van ...................................................................................................................
| Aan-tal bons | Indien ritueele bons gewenscht worden, moet achter het betrokken artikel O.R.T. vermeld worden. | |
|---|---|---|
| ......... | Vet | |
| ......... | Boter | |
| ......... | Rundvleesch | |
| ......... | ------------------ | |
| ......... | Tomatensoep | |
| ......... | Groente | |
| ......... | Brandstof |
m: ................... gegevens W.V.
| DAG: | V.M. | N.M. |
|---|---|---|
| Maandag | ||
| Dinsdag | ||
| Woensdag | ||
| Donderdag | ||
| Vrijdag | ||
| Zaterdag |
De houder dezer kaart is verplicht vóór het verlaten van het stempellokaal na te gaan of de kaart juist werd afgestempeld.
Reclames na het verlaten van het stempellokaal blijven buiten beschouwing.
Indien de ondersteunde niet kan stempelen, vermeldt hij in het betrokken vakje de reden daarvan.
Model 2b * Functie: Deze kaart diende als bewijs van melding voor personen die financiële of materiële steun ontvingen van de gemeente Amsterdam. Door dagelijks (ochtend en middag) te laten stempelen, toonde de "ondersteunde" aan dat hij beschikbaar was voor werk of voldeed aan de voorwaarden voor steun.
* Bonnenstelsel: De tabel rechtsboven geeft aan dat de kaart ook werd gebruikt voor de distributie van bonnen voor schaarse goederen zoals vet, boter, vlees en brandstof.
* Rituele voeding: Opvallend is de vermelding van "ritueele bons" en de afkorting "O.R.T." (Onder Rabbinaal Toezicht). Dit wijst op een actieve voorziening voor de Joodse bevolking van Amsterdam om koosjer voedsel te kunnen verkrijgen binnen het systeem van sociale steun.
* Handgeschreven notitie: De toevoeging "gegevens W.V." kan verwijzen naar de 'Werkverruiming', een project waarbij werklozen werden ingezet bij publieke werken. Dit document stamt waarschijnlijk uit de jaren '30 of de vroege jaren '40 van de 20e eeuw (de periode van de Grote Depressie of het begin van de Tweede Wereldoorlog). In die tijd was het "stempelen" een dagelijkse realiteit voor duizenden Amsterdammers die afhankelijk waren van de steun (vroeger ook wel 'de Drees' of de steun van de Maatschappelijke Bijstand genoemd). De kaart illustreert de bureaucratische controle op de minderbedeelden en de vroege vorm van distributie van eerste levensbehoeften. De verwijzing naar O.R.T. is historisch significant omdat het de integratie van Joodse religieuze wetten in de gemeentelijke administratie van Amsterdam vóór of aan het begin van de bezetting laat zien. Gemeente Amsterdam Publieke Werken