Archiefdocument
Origineel
25 november 1941 [Links boven:]
Opslagruimte voor aardappelen in de hal:
27/11 14408
[Rode stempel:]
2A/21/1/17
[Rechts boven:]
A'dam, 25/11 1941
W. L. M.
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat het Bestuur van de plaatselijke afdeeling A'dam der V. B. N. A. mij heeft medegedeeld, dat de Akkerbouwcentrale het wenschelijk oordeelt, zoo mogelijk boven den winteropslag van 200.000 hl zaaiaardappelen van houdbare soorten (vide hieromtrent mijn brief van 20 October jl. no. 2A/6/1/17) nog een groote hoeveelheid, zoo mogelijk 100.000 hl Drentsche Eigenheimers op zeer korten termijn te A'dam op te slaan met de bedoeling, deze aardappelen binnen ca. 6 weken in de distributie te brengen. De Drentsche Eigenheimer is een minder goed houdbare aardappel.
Aanvankelijk bestond het voornemen, deze aardappelen, bij gebrek aan voldoende opslaggelegenheid op de terreinen der C. M. te doen inkuilen. Na terzake ingewonnen advies van deskundigen op dit gebied omtrent de mogelijkheid daartoe [doorgestreept: van den bodem] heeft men dit voornemen echter laten varen.
[Marge links bij tweede alinea:]
I.v.m. met den als ongeschikt geoordeelden bodemtoestand,
De V. B. N. A. verzoekt thans, een gedeelte van deze aardappelen te mogen opslaan in de hal op de C. M. [doorgestreept: in een ruimte ca. ± 600 m2]. Door van het middengedeelte der hal de plaatsruimte in te krimpen, welke thans voor de aanvoeren der tuinders naar de veiling ter beschikking is gesteld, kan ruimte worden gemaakt voor den opslag van ca. 12.000 hl. aardappelen.
[Marge links onderaan:]
T.t. 600 m2 vrij te maken.
[Handtekening/Paraaf]
De Directie der Veiling verleent aan een en ander, ondanks aanvankelijk geopperde bezwaren, in het belang der voedselvoorziening van A'dam, haar medewerking.
De V. B. N. A. is bereid voor de haar ter beschikking te stellen opslagruimte een bedrag te betalen van 30 cent per m2 en per maand.
Ik vertrouw, dat U zich met deze... [einde pagina] Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende de logistiek van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de correspondentie is de noodzaak om 100.000 hectoliter "Drentsche Eigenheimers" (een aardappelras) tijdelijk op te slaan.
Kernpunten uit de analyse:
* Houdbaarheid: Er wordt specifiek vermeld dat de Eigenheimer een "minder goed houdbare aardappel" is. Dit verklaart de haast: ze moeten binnen zes weken gedistribueerd worden om bederf te voorkomen.
* Logistieke aanpassing: Oorspronkelijk wilde men de aardappelen "inkuilen" (onder de grond bewaren), maar de bodemgesteldheid van het terrein van de Centrale Markt (C.M.) was hiervoor ongeschikt.
* Belangenverstrengeling: Er is sprake van een ruimtelijk conflict. Om de aardappelen op te slaan, moet de ruimte voor de lokale tuinders (die hun producten naar de veiling brengen) worden ingekrimpt. De directie van de veiling stemt hier uiteindelijk mee in vanwege het algemeen belang van de "voedselvoorziening".
* Financiën: Er wordt een concrete huurprijs voorgesteld van 30 cent per vierkante meter per maand. In november 1941 was de Duitse bezetting van Nederland ruim anderhalf jaar gaande. De voedselvoorziening werd steeds meer centraal aangestuurd door instanties zoals de Akkerbouwcentrale. Amsterdam, als grote stad, was voor haar voedselvoorraad sterk afhankelijk van de efficiënte werking van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam in West).
De vermelding van de "distributie" verwijst naar het bonnensysteem dat tijdens de oorlog van kracht was om schaarste te beheersen. De brief illustreert de constante spanning tussen de dagelijkse marktactiviteiten (de tuinders) en de noodzaak om enorme strategische voorraden voor de stedelijke bevolking aan te leggen. De Eigenheimer was destijds een zeer populair ras, maar door het hoge zetmeelgehalte inderdaad gevoeliger voor rot als de opslagcondities (vochtigheid en temperatuur) niet optimaal waren.