Officieel rapport / ambtsbericht. 10 november 1941 (met kanttekeningen van 13 november 1941). Nº 28/80/1 M.1941

R A P P O R T

J.ten Oort, oud 31 jaar en wonende v Ostadestraat 121 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart sedert 1924 in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn als personeel o.a bij Henrich le Jan van der Heijdenstraat en bij kooper J.van Delft. Laatstgenoemde kooper heeft tot voor kort een vaste standplaats gehad op de dagmarkt in de Alb:Cuypstraat voor de verkoop van groenten en fruit, doch heeft nu een plaats gekregen op de Joodsche markt in de Gaaspstraat. Van Delft verklaarde mij, dat ten Oort reeds meer dan twaaf jaar als personeel in dienst bij hem is Marktopzichter Bakker verklaarde mij ten Oort reeds eenige jaren te kennen als personeel van Van Delft. Blijkens de adminstratie van het Kaartenkantoor heeft ten Oort alszoodanig toegang gehad tot de Centrale Markt van November 1934 tot December 1937. Ten Oort wil thans vooreigen rekening kleinhandel gaan drijven en daartoe een plaats bezetten op de dagmarkt in de Alb:Cuypstraat. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Amsterdam 10 November 1941
Den Heer Bedrijfschef Controleur,
v/h Marktwezen.
[Handtekening] [Handtekening]

Handgeschreven toevoeging onderaan:
Vragenlijst stempelen en doorzenden naar Den Haag
Accoord: [Paraaf] 13/11 '41 Doorgezonden 13/11-'41 [Paraaf] * Taal en spelling: Het document is opgesteld in zakelijk Nederlands met enkele tijdsgebonden spellingkenmerken (zoals "Joodsche"). Er staan enkele typfouten in het origineel, zoals "twaaf" (twaalf) en "adminstratie" (administratie), die in de transcriptie zijn overgenomen voor de getrouwheid aan de bron.
* Inhoud: Het rapport dient om de werkervaring en betrouwbaarheid van J. ten Oort te verifiëren. De controleur bevestigt dat Ten Oort al sinds 1924 ervaring heeft in de groentenhandel, onder andere bij J. van Delft. De controleur adviseert positief over de aanvraag voor een eigen standplaats op de Albert Cuypmarkt.
* Opvallend detail: Er wordt vermeld dat de vorige werkgever van Ten Oort, de heer Van Delft, "nu een plaats gekregen [heeft] op de Joodsche markt in de Gaaspstraat." Dit is een directe verwijzing naar de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Dit document stamt uit november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het is een administratief bewijsstuk van de toenemende segregatie in de publieke ruimte.

Vanaf de zomer van 1941 werden Joodse marktkooplieden in Amsterdam door de bezetter gedwongen hun vaste standplaatsen (zoals op de Albert Cuypmarkt) te verlaten. Zij werden verbannen naar drie speciaal aangewezen "Joodsche markten": het Waterlooplein, de Gaaspstraat en het Joubertplein. Niet-Joden mochten op deze markten niet meer verkopen en Joden mochten niet meer op de reguliere markten staan.

In dit rapport zien we dit proces in de praktijk: J. ten Oort (vermoedelijk niet-Joods) vraagt een standplaats aan op de Albert Cuypmarkt, terwijl zijn voormalige werkgever J. van Delft (vermoedelijk Joods) gedwongen is verhuisd naar de Joodsche markt in de Gaaspstraat. De aanvraag van Ten Oort werd uiteindelijk doorgestuurd naar Den Haag, wat duidt op de gecentraliseerde controle op de distributie en handel tijdens de oorlogsjaren.