Brief (handgeschreven) 21 februari 1941 B. Frenkel, Mariotteplein 2, Amsterdam-Oost Directeur van het Marktwezen, Amsterdam Amsterdam 21 - 2 - 41

Den Weled. Heer
Directeur van Marktwezen
Amsterdam.

Door ongure elementen is ond. zwaar gewond September j.l. op de Maandag-markt op het Amstelveld.

De gevolgen van deze verwonding zijn van dien aard, dat ond. zich niet in staat gevoelt voorloopig het standwerkersberoep uit te oefenen, reden waarom ond. U beleefd verzoekt hem voorloopig uitstel te willen verleenen van het bezetten van zijn vaste plaats op het Amstelveld.

Achtend
B. Frenkel
Mariotteplein 2.
Amsterdam. (oost)

[Onderaan stempels en aantekeningen:]
№ 24 / 4 / I M. 1941 22 / 2
24 De brief is opgesteld door de heer B. Frenkel, een Amsterdamse standwerker. De kern van het schrijven is een verzoek aan de gemeentelijke instantie (het Marktwezen) om zijn vaste staanplaats op de maandagmarkt op het Amstelveld tijdelijk niet te hoeven bezetten zonder zijn rechten daarop te verliezen.

Frenkel voert als reden aan dat hij in september 1940 ("September j.l.") zwaar gewond is geraakt door toedoen van "ongure elementen". In de ambtelijke taal van die tijd, zeker tijdens de bezetting, was dit vaak een eufemisme voor de gewelddadige acties van de WA (de weerafdeling van de NSB) tegen Joodse marktkooplieden of andere tegenstanders. De brief laat zien dat de fysieke gevolgen van dit geweld Frenkel maanden later nog steeds verhinderden zijn beroep uit te oefenen. De afkorting "ond." staat voor 'ondergetekende'. De datum van de brief, 21 februari 1941, is historisch zeer saillant. Het document is geschreven slechts vier dagen voor het uitbreken van de Februaristaking (25 en 26 februari 1941), het grootschalige protest tegen de Jodenvervolging in Amsterdam. De spanningen in de stad, en specifiek op de markten, waren op dat moment tot een kookpunt gestegen.

De afzender, Barend Frenkel, woonde aan het Mariotteplein in de Watergraafsmeer, een buurt met in die tijd een aanzienlijke Joodse populatie. De aanval op het Amstelveld in september 1940 waar hij naar verwijst, markeert de vroege fase van de terreur door pro-Duitse knokploegen in de stad. Dergelijke administratieve documenten uit het archief van het Marktwezen vormen een stille getuige van de systematische wijze waarop Joodse Amsterdammers uit het openbare en economische leven werden gedrongen, vaak voorafgegaan door fysiek geweld.