Handgeschreven brief op briefpapier van de afzender. 5 april 1941. J. PH. v. d. ZWAAN, wafelbakker en ijsbereider, Burgemeester Tellegenstraat 40, Amsterdam (Zuid). Aan het Marktwezen van Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (W). [Briefhoofd]
J. PH. v. d. ZWAAN
WAFELBAKKER EN IJSBEREIDER
BURGEMEESTER TELLEGENSTRAAT 40
AMSTERDAM (ZUID)

[Rechtsboven]
N° 25/48/1 M. 1341 8/4
AMSTERDAM, 5 April 1941.

[Linksboven, handgeschreven]
Antwoord op U schrijven
d.d. 20 Januari 1941. No 25/6/2./M.
en 2 April 1941.

[Adressering]
Aan het Marktwezen van Amsterdam
Jan van Galenstraat 14. (W).

[Midden]
m.i. Insp.

[Aanhef]
M.

[Inhoud]
Omdat de omstandigheden mij niet veroorloven mijn
plaats, op de markt Albert Cuypstraat binnen afzienbare
tijd, weder in te nemen, bedank ik hiermede voor deze
vaste plaats. Ook voor het door U verleende uitstel
van bezetting.

Het verschuldigde marktgeld zal ik aan de betrok-
ken ambtenaar in de Albert Cuypstraat voldoen.

[Afsluiting]
Hoogachtend
J. Ph. v. d. Zwaan.

[Postscriptum]
N.B. Wanneer de algemene toestand weer normaal is
hoop ik dat U mij weder een plaats zal kunnen
toewijzen.
J. Ph. v. d. Z. In deze brief zegt J. Ph. van der Zwaan zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam op. De toon is zakelijk en beleefd. De schrijver geeft aan dat hij "door de omstandigheden" niet in staat is zijn plek op korte termijn weer in te nemen. Hij bedankt de instantie voor het eerder verleende uitstel van bezetting en belooft het resterende marktgeld te betalen aan de ambtenaar ter plaatse. In de N.B. spreekt hij de hoop uit na de oorlog ("wanneer de algemene toestand weer normaal is") weer een plek toegewezen te krijgen.

Het document is representatief voor de administratieve afwikkeling van kleine zelfstandigen die hun nering moesten staken tijdens de oorlogsjaren. De brief is geschreven in april 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De genoemde "omstandigheden" en "algemene toestand" zijn eufemismen voor de oorlogssituatie. Voor een wafelbakker en ijsbereider waren de tijden zwaar door de toenemende schaarste aan grondstoffen zoals suiker, vet en meel, die op de bon gingen. Daarnaast werden de regels voor marktlui strenger gehandhaafd. De Albert Cuypmarkt, destijds al een van de belangrijkste markten van de stad, onderging in deze periode grote veranderingen, mede door de uitsluiting van Joodse kooplieden. Het watermerk "BEIDT UW TIJD" (wacht uw tijd af) op het papier was het motto van papierfabrikant Van Gelder Zonen, maar krijgt in de context van de bezetting een extra symbolische lading.