Steunkaart (stempelkaart voor sociale bijstand).
Origineel
Steunkaart (stempelkaart voor sociale bijstand). GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
SOCIALE ZAKEN
AMSTERDAM
(Rechtsboven tabel:)
Aan-
tal
bons
---------- | Vet
---------- | Boter
---------- | Rundvleesch
---------- |
---------- | Tomatensoep
---------- | Groente
---------- | Brandstof
(Tekst rechtsboven:)
Indien ritueele bons gewenscht worden, moet achter het betrokken artikel O.R.T. vermeld worden.
STEUNKAART
over de week van ....................................................................................................
Naam : Conrad
| DAG: | V.M. | N.M. |
|---|---|---|
| Maandag | ||
| Dinsdag | ||
| Woensdag | ||
| Donderdag | ||
| Vrijdag | ||
| Zaterdag |
De houder dezer kaart is verplicht vóór het verlaten van het stempellokaal na te gaan of de kaart juist werd afgestempeld.
Reclames na het verlaten van het stempellokaal blijven buiten beschouwing.
Indien de ondersteunde niet kan stempelen, vermeldt hij in het betrokken vakje de reden daarvan.
Model 2b - Stadsdrukkerij Amsterdam * 3882-2-42-100.000 * Doel van het document: Deze kaart diende als bewijs van inschrijving bij de sociale dienst van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De houder moest zich op de aangegeven dagen en dagdelen (V.M. = Voormiddag, N.M. = Namiddag) melden bij een stempellokaal om aan te tonen dat hij/zij niet zwartwerkte en recht had op ondersteuning.
* Rationering en voeding: De tabel rechtsboven koppelt de sociale steun direct aan de distributie van schaarse goederen (vet, boter, vlees, brandstof). De vermelding van "Tomatensoep" duidt mogelijk op collectieve gaarkeukens.
* Religieuze specificatie: De afkorting O.R.T. staat voor Onder Rabbinaal Toezicht (Kosjer). De kaart biedt de mogelijkheid om rituele bons aan te vragen, wat aantoont dat de gemeente Amsterdam in deze fase van de oorlog nog rekening hield met de religieuze voedingswetten van de Joodse bevolking, hoewel dit ook een middel was om Joodse burgers in de administratie te identificeren.
* Drukcode: De code "3882-2-42-100.000" geeft aan dat dit formulier in februari 1942 is gedrukt door de Stadsdrukkerij in een oplage van 100.000 stuks, wat de enorme omvang van de armoede en bureaucratische controle in bezet Amsterdam illustreert. Dit document stamt uit een kritieke periode van de Duitse bezetting van Nederland (februari 1942). In deze tijd was de schaarste groot en de controle op de bevolking verstikkend. Het "stempelen" was voor veel Amsterdammers een vernederende maar noodzakelijke handeling om te kunnen overleven.
De vermelding van O.R.T.-bons is historisch wrang; terwijl de gemeente nog kosjere bonnen faciliteerde, was de systematische uitsluiting en vervolging van de Joodse Amsterdammers door de bezetter al in volle gang. Slechts enkele maanden na de drukdatum van deze kaart (in de zomer van 1942) begonnen de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen. Het document weerspiegelt de bureaucratische kille werkelijkheid waarin het dagelijks overleven was gevangen in regels, stempels en bonnen. Gemeente Amsterdam