Getypte instructielijst met een handgetekend/gestempeld situatieschema in blauwe inkt. 31 maart 1942. [Rechterzijde: Tekst]

INSTRUCTIES VOOR DINSDAG 31 MAART 1942.

1. Ambtenaren aanwezig: C.S. (koffiekamer 3e klasse) 9 1/2 uur met materiaal zooals: borden, staken, megaphoon, blanco meldingsbriefjes.
3. plaatsen innemen volgens bijgaand schema in de volgorde zooals aangegeven.

4. ambtenaren:
   1 Kröner - Landweer
   2 Bakker - Diever A en B
   3 Braam - Echten en Ruinen
   4 " - Gijsselte
   5 Ettiger - Geesbrug
   6 Kuipers - Kremboong
   7 Laagland - Mantinge
   Winder - "
   8 Boon - Oprit
   9 Dijkhuizen - Oprit
   10 v.d.Heiden - plaatsen
   11 Smoorenburg - plaatsen
   12 Uildert - doorsturen
   13 Koopman - doorsturen
   14 Beek - megaphoon
   15 Kreuger - megaphoon

5. melding der arbeiders vanaf 10 uur

6. de ambtenaren zorgen voor: A 1 t/m 7 Het innemen der meldingsbriefjes van de arbeiders, waarover zij zijn aangewezen.
   B het verzamelen van de arbeiders bij het hun aangewezen kamp C het instappen in de coupé's om +/- 10.30 uur.
   8 en 9, dat alleen de arbeiders, die vertrekken, moeten worden doorgelaten. Familieleden verwijzen naar de hal, vanwaar zij met een perronkaartje zich naar het eerste perron (Oostzijde) kunnen begeven. 10 en 11 verwijzen naar de plaatsen, waar de arbeiders zich dienen op te stellen en verzoeken meldingsbewijzen klaar te houden. 12 verwijst de arbeiders, die via de hal naar het perron willen gaan naar de Westelijke oprit evenals 13 die besteld zijn om 10.30 bij de Oostelijke uitgang. 14 en 15 zijn algemeene leiders, t.w. 14 stationsleider en 15 treinleider.
   De ambtenaren dienen op de hun aangewezen plaatsen te blijven tot het vertrek naar de coupé's. Zij geven een arbeider het kampbord te dragen (hoog) en geven dit bord na het instappen weder af bij de koffiekamer (3e klasse) De ingenomen meldingsbriefjes afgeven aan 14.
7. Het instappen begint om +/- 10.30 uur in de volgorde van het schema. De ambtenaren 8, 10 en 12 melden zich voor dien tijd bij den Heer van Alten (16) op het 1e perron (oostzijde).
   Familieleden kunnen via de coupéramen alsnog afscheid nemen. Coupépendeuren dienen onmiddellijk gesloten te worden.
8. Vertrek om 11.20 uur. De ambtenaren 1 t/m 7 en 15 gaan ter begeleiding naar de kampen mede en melden zich bij den Heer van Alten (1 t/m 7 gaan naar de resp. kampen, 15 is de treinleider gedurende den reis). De ambtenaren 9, 11 en 13 melden zich aan de koffiekamer 3e klasse.
9. Reisroute.
   Amsterdam C.S. - Amersfoort-Zwolle - Meppel
   X - Iedere ambtenaar gaat op een teeken van treinleider (16) met zijn ploeg arbeiders naar het hem aangewezen treinstel. De arbeiders dienen onmiddellijk hun plaatsen in te nemen.

[Linkerzijde: Schema]

• Boven: Mantinge Wijster 36 (7)
• Langs perronrand:
  • Kremboong (H'veen) 208 (6)
  • Geesbrug (H'veen) 240 (5)
  • Gijsselte (H'veen) 29 (4)
  • Echten 96 / Ruinen 96 (3)
• Centrale sporen:
  • Diever Meppel 66 (2)
  • Landweer (Meppel - Steenw.) (1)
• Labels: BAANVAK, Seinhuis, vertrek, Westelijke Oprit, HEK, Ingang hal (12), Oostelijke ingang (13), Centraal Station, 1e Perron (W) (16).

• Omcirkelde nummers: 1 t/m 16 corresponderend met de functionarissen in de tekst. Dit document is een administratief en logistiek draaiboek voor de deportatie van Joodse mannen naar werkkampen. De "arbeiders" in de tekst verwijzen naar Joodse dwangarbeiders die via de zogenaamde 'Werkverschaffing' werden ingezet.

• Systematiek: De nauwkeurige nummering (1 t/m 16) toont aan hoe gedetailleerd de operatie werd gepland. Elk lid van het begeleidend personeel (de 'ambtenaren') had een specifieke plek op het station en een taak (innemen meldingsbriefjes, orde bewaren met megafoons, begeleiden naar kampen).

• Misleiding en Orde: Het taalgebruik is puur zakelijk. Termen als "arbeiders" en de mogelijkheid voor familieleden om met een "perronkaartje" afscheid te nemen, suggereren een georganiseerd en legaal proces, terwijl het in werkelijkheid om gedwongen transport ging.

• Locatie: Hoewel het document "Amsterdam C.S." noemt in de reisroute, toont het schema de situatie op station Meppel, vanwaar de mannen werden verspreid over de omliggende kampen in Drenthe. Op 31 maart 1942 was de systematische uitroeiing nog niet in volle gang, maar werden Joodse mannen uit heel Nederland opgeroepen voor de Joodse werkkampen. Dit gebeurde onder toezicht van de Rijksdienst voor de Werkverruiming, maar onder regie van de Duitse bezetter.

• De Kampen: De genoemde kampen zoals Mantinge, Kremboong en Geesbrug waren onderdeel van een netwerk van ruim 40 kampen in Noord- en Oost-Nederland. De levensomstandigheden waren er slecht.

• Tussenstation: Deze werkkampen dienden later in 1942 als 'voorportaal' voor kamp Westerbork. In oktober 1942 werden bijna alle mannen uit deze kampen, samen met hun inmiddels ook opgepakte gezinnen, gedeporteerd naar Auschwitz en Sobibor.
• Betrokkenheid: Het document illustreert de rol van de Nederlandse bureaucratie en spoorwegen bij de uitvoering van de Holocaust op lokaal niveau. De genoemde 'ambtenaren' voerden de logistieke operatie uit die leidde tot de uiteindelijke vernietiging.