Steunkaart (Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken).
Origineel
Steunkaart (Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken). GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
SOCIALE ZAKEN
AMSTERDAM
STEUNKAART
over de week van ........................................................................................................
Naam : [Handgeschreven: Hinfraad]
[Kader rechtsboven:]
Aantal bons | |
--- | --- | ---
| Vet | Indien ritueele bons
| Boter | gewenscht worden,
| Rundvleesch | moet achter het be-
| Tomatensoep | trokken artikel O.R.T.
| Groente | vermeld worden.
| Brandstof |
| DAG: | V.M. | N.M. |
|---|---|---|
| Maandag | ||
| Dinsdag | ||
| Woensdag | ||
| Donderdag | ||
| Vrijdag | ||
| Zaterdag |
De houder dezer kaart is verplicht vóór het verlaten van het stempellokaal na te gaan of de kaart juist werd afgestempeld.
Reclames na het verlaten van het stempellokaal blijven buiten beschouwing.
Indien de ondersteunde niet kan stempelen, vermeldt hij in het betrokken vakje de reden daarvan.
Model 2b - Stadsdrukkerij Amsterdam # 8882-2-42-100.000 Deze steunkaart werd gebruikt door het Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Personen die een uitkering ontvingen (de "ondersteunden"), waren verplicht zich op gezette tijden te melden in een stempellokaal. Dit "stempelen" was een controlemechanisme om te voorkomen dat men naast de uitkering nog andere inkomsten uit arbeid had.
Een opmerkelijk detail op deze kaart is de vermelding van "ritueele bons". De afkorting O.R.T. staat voor "Onder Rabbinaal Toezicht". Dit betekent dat joodse burgers via deze kaart konden aangeven dat zij koosjer voedsel wensten te ontvangen. De drukcode "2-42" onderaan de kaart geeft aan dat dit formulier in februari 1942 is gedrukt. De rode kleur van de kaart werd vaak gebruikt om specifieke groepen steuntrekkers administratief te onderscheiden. De handgeschreven naam op de kaart lijkt te lezen als "Hinfraad". In 1942 was de bureaucratische grip van zowel de Nederlandse overheid als de bezetter op de bevolking totaal. Voor mensen die afhankelijk waren van de steun, was het stempelen een dagelijkse herinnering aan hun precaire positie.
De verwijzing naar rituele bons is wrang in de historische context van 1942. In dit jaar namen de anti-joodse maatregelen in hevigheid toe, culminerend in de start van de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam in de zomer van 1942. Terwijl de administratie enerzijds nog voorzag in koosjer voedsel, werd anderzijds de volledige vernietiging van de joodse gemeenschap voorbereid en uitgevoerd. Dit document vormt daarmee een tastbaar bewijs van de kille, administratieve werkelijkheid waarin de vervolging zich deels afspeelde.