Handgeschreven brief (verzoekschrift). I. Vogel, Jan Hanzenstraat 29-I, Amsterdam (West). Nº 103/7/1 M. 1941 4/11

Amsterdam, 3 November 1941

Den Directeur van het Marktwezen,
Amsterdam.

Betreft standplaats op Joodse markt.

Mijnheer,

Hierbij verzoek ik U beleefd overschrijving van mijn
standplaats „Waterlooplein" naar standplaats „Gaaspstraat", daar
het invullen van het formulier overijld is geschied en ik in de laatste
betere mogelijkheden zie.

In afwachting

Hoogachtend,
I. Vogel
Jan Hanzenstraat 29^I
A'dam (West) * Inhoud: De brief is een formeel verzoek van een koopman, I. Vogel, aan de Amsterdamse dienst van het Marktwezen. Vogel vraagt om zijn toegewezen standplaats op de markt aan het Waterlooplein te mogen ruilen voor een plaats op de markt in de Gaaspstraat. Hij motiveert dit door aan te geven dat hij zijn eerdere keuze te gehaast ("overijld") heeft gemaakt en dat de Gaaspstraat commercieel gezien gunstiger voor hem lijkt.
* Vorm: Het document is geschreven op gelinieerd papier in een verzorgd en duidelijk leesbaar handschrift. De toon is uiterst beleefd en volgt de destijds gebruikelijke formele correspondentie-etiquette.
* Administratieve sporen: De stempels en geschreven codes linksboven duiden op de archivering door de gemeente. De datum "4/11" (4 november) is waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking door de dienst, één dag na verzending. * Historische periode: Dit document stamt uit november 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* De 'Joodse markten': Vanaf september 1941 voerde de bezetter in Amsterdam een systeem van segregatie in voor markten. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere markten en mochten hun waren alleen nog verkopen op speciaal aangewezen 'Joodse markten'. Ook het publiek op deze markten mocht uitsluitend uit Joden bestaan.
* Locaties: Het Waterlooplein (in de oude Joodse buurt) en de Gaaspstraat (in de Rivierenbuurt) waren twee van de locaties die door de bezetter waren aangewezen voor deze gesegregeerde markten. De Gaaspstraat-markt was relatief nieuw en lag in een buurt waar in die tijd veel Joodse Amsterdammers woonden die uit andere delen van de stad of uit Duitsland waren verdreven.
* Persoonlijke situatie: De brief illustreert de precaire situatie van Joodse ondernemers tijdens de bezetting. Terwijl de mazen van de vervolging zich sloten, probeerde men via de officiële weg nog een zo goed mogelijke boterham te verdienen binnen de beperkingen die door de bezetter waren opgelegd. De Jan Hanzenstraat, waar Vogel woonde, lag in Amsterdam-West, een eind verwijderd van de genoemde markten.