Handgeschreven brief (verzoekschrift). 8 juni 1941. M. Nord, Transvaalkade 113 huis, Amsterdam. Inspectie Marktwezen, Amsterdam. Nº 103/40/1 M.1941 9/12

A.dam, 8-6-41

Aan
Inspectie Marktwezen
A.dam.

M.

Onderget: M. Nord.
Transvaalkade 113 huis.
heeft om de volgende
reden, aan Uw. d.d.
ambtenaar (markt Gaaspstr)
zijn vaste plaats afgezegd.
Ik ben belast met het
onderhoud ener school.
en zijn mijn werkzaamheden.
in verband met de verduiste-
ring oft ook gesteld op den dag
tuschen 12-2. En zal ik nu
bijgelegen tijd verzoeken om
weer voor een vaste plaats
in aanmerking te komen.

Hoogachtend
M. Nord. * Onderwerp: Het document is een formeel schrijven van een marktkoopman aan de Amsterdamse Inspectie van het Marktwezen. De schrijver, M. Nord, licht toe waarom hij eerder zijn vaste staanplaats op de markt heeft moeten opgeven en verzoekt om opnieuw voor een vaste plaats in aanmerking te komen.
* Reden van opzegging: De afzender geeft aan dat hij belast was met het onderhoud van een school. Vanwege de "verduistering" (een maatregel tijdens de Tweede Wereldoorlog waarbij gebouwen 's avonds en 's nachts volledig donker moesten blijven) werden zijn werkzaamheden verschoven naar het midden van de dag (tussen 12:00 en 14:00 uur), wat onverenigbaar was met zijn aanwezigheid op de markt.
* Lokaliteit: Er wordt specifiek verwezen naar de "markt Gaaspstr" (Gaasperstraat). De Gaasperstraat en het aangrenzende Gaasperplein in Amsterdam-Oost waren locaties van een belangrijke buurtmarkt.
* Stijl: De brief is geschreven in de formele stijl van die tijd, met gebruik van de derde persoon ("Ondergetekende... heeft... zijn vaste plaats afgezegd") en archaïsche spelling zoals "ener" en "tuschen". * Historische periode: De brief dateert van juni 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De genoemde "verduistering" was een dwingende civiele maatregel om geallieerde piloten het navigeren en bombarderen onmogelijk te maken.
* Sociaal-historische relevantie: De naam Nord en het adres in de Transvaalbuurt (een buurt met destijds een grote Joodse populatie) zijn indicatief voor de achtergrond van de afzender. In 1941 werden de maatregelen tegen de Joodse bevolking in Amsterdam steeds strenger. Vanaf juli 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" staan, waaronder de markt aan de Gaasperstraat. De brief bevindt zich dus op een kantelpunt in de geschiedenis van het Amsterdamse marktwezen en de vervolging van de Joodse burgers.
* Persoonlijk belang: Voor een marktkoopman was het behoud van een "vaste plaats" van cruciaal economisch belang voor zijn bestaanszekerheid, zeker in de schaarste-economie van de oorlogsjaren.