Getypte brief / ambtelijke correspondentie.
Origineel
Getypte brief / ambtelijke correspondentie. 13 juli 1943. De Directeur voor Sociale Zaken (Amsterdam). Den Heer A.J.A.C. van Delft, Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau, Stadhouderskade 6, Amsterdam-W. Jw
6172 A HVSB.
B
13 Juli 1943
Den Heer A.J.A.C.van Delft,
Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau,
Stadhouderskade 6
A m s t e r d a m - W.
Naar aanleiding van Uw telefonisch verzoek
van hedenmorgen doe ik U hierbij een opgave toe-
komen van personen, die voor het strafkamp "IT
PETGAT" in aanmerking kwamen, doch daarin niet
zijn tewerkgesteld.
In het strafkamp "IT PETGAT" bevinden zich
op het oogenblik 85 tewerkgestelden; hiervan werd
den 55 geplaatst door de Afdeeling Werkverruiming
en 30 door de Inspecties overgeplaatst uit andere
kampen. Een specificatie hiervan doe ik U bij-
gaand toekomen.
Coll. [handgeschreven paraaf: ly]
De Directeur voor
Sociale Zaken, Deze brief vormt een schakel in de administratieve afwikkeling van de gedwongen tewerkstelling tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het document is de rapportage over de bezetting van het strafkamp "It Petgat".
- Onderwerp: De brief beantwoordt een vraag naar personen die wel genomineerd waren voor het strafkamp, maar er uiteindelijk niet geplaatst zijn. Daarnaast geeft het een actuele status van de 85 aanwezige "tewerkgestelden".
- Organisaties: Er is een duidelijke samenwerking zichtbaar tussen de gemeentelijke sociale dienst (Sociale Zaken) en het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB). Het GAB speelde onder toezicht van de bezetter een centrale rol bij de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz).
- Herkomst gevangenen: De tekst specificeert dat 55 man via de "Afdeeling Werkverruiming" kwamen (vaak werklozen die onder druk werden gezet) en 30 man werden overgeplaatst uit andere kampen. Dit wijst op een systeem van roulatie en strafoverdracht tussen verschillende werkkampen. * It Petgat: Dit kamp was gelegen bij Blesse (Friesland). Oorspronkelijk opgezet als werkkamp voor werklozen, werd het tijdens de bezetting een berucht strafkamp voor mannen die zich onttrokken aan de tewerkstelling of als "asociaal" werden bestempeld. De omstandigheden waren er zeer zwaar.
- Tijdsgeest: In juli 1943 was de druk op de Nederlandse bevolking om te werken voor de Duitse oorlogseconomie enorm toegenomen. De "Arbeitseinsatz" was in volle gang. In dit jaar moesten ook alle Nederlandse militairen zich melden voor krijgsgevangenschap en werden de razzia's voor dwangarbeid heviger.
- A.J.A.C. van Delft: De geadresseerde was een bekende figuur binnen het Amsterdamse arbeidsbureau. Zijn rol en die van het bureau zijn na de oorlog kritisch onderzocht vanwege hun medewerking aan de uitzending van arbeiders naar Duitsland en kampen. Dit document illustreert de bureaucratische kilheid waarmee over de bestemming van mensen werd beslist. Er is een duidelijke samenwerking zichtbaar tussen de gemeentelijke sociale dienst (Sociale Zaken) en het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB). Het GAB speelde onder toezicht van de bezetter een centrale rol bij de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz).