Archief 745
Inventaris unknown_deel
Pagina 499
Dossier 1
Stadsarchief

Administratieve lijst (typoscript met handgeschreven correcties en doorhalingen).

Origineel

Administratieve lijst (typoscript met handgeschreven correcties en doorhalingen). In de onderstaande transcriptie zijn doorgehaalde namen en teksten weergegeven met een streep erdoor (~~voorbeeld~~).

LIJST VAN GEVLUCHTE JODEN, WELKE NIET ZIJN TERUGGEKEERD.

NAAM Geb. Datum Adres Datum vlucht Gemeld Object RAPPORT
Nathan Park 24.9.19 Rijnstraat 196 II 25.4 - GIJSSELTE niets bekend
Joseph Hony 19.4.12 Hemonystr. 39 III 21.4 - GIJSSELTE " "
Michiel Leendert Vleeschhouwer 15.3.15 Valkenb.str. 150 I 22.4 - " " "
Abraham Braasem 4.2.22 Reitsstr. 1 I 25.4 - GEESBRUG d.d. 23.6 opgenomen in de Valeriuskliniek.
Gerrit Dinsdag 19.6.20 Smitstraat 20 II 28.4 - GEESBRUG niets bekend
~~Joseph Dupont~~ ~~30.10.21~~ ~~'s-Gravesandestr 10 I~~ ~~18.4~~ ~~22.6~~ ~~"~~ ~~22.6 opgegeven bij afd. Uitzending~~
Sal. Hammelburg 6.10.20 Nwe. Achtergracht 69 II 28.4 - " niets bekend
Hijman Moscoviter 21.12.14 Saffierstr. 47 Hs 2.5 - " " "
Marcus Polak 16.11.22 Rapenburgerstr 58 hs 25.4 - " " "
~~Wolf Papegaai~~ ~~22.9.22~~ ~~N. Keizersgr. 15 I~~ ~~5.5~~ ~~23.6~~ ~~"~~ ~~23.6 opgeg. bij afd. Uitzending.~~
Aaron Simson 27.4.23 Staalkade 6 b. 5.5 - " niets bekend
Salomon Delmonte 6.5.16 Pl. Kerklaan 16 I 5.5 - " " "
Simon v. Sisteren 13.4.22 J. Kepplerstr. 7 22.4 - " " "
Norbert v.d. Sluis 9.8.19 Ruyschstr. 12 I 14.4 - " " "
M. ten Bosch 12.9.20 St.Anthoniebr.str.38 II 13.5 - GIJSSELTE moeder heeft hem ziek gemeld.
Karel Dikker 4.6.14 Uithoornstr. 61 II 22.5 - " niets bekend
Meijer Gobits 7.5.17 Iepenweg 21 III 22.5 - " " "
Jacques Kahn 13.10.16 Kerkstr. 352 II 21.5 - " " "
~~Jacob Montezinos~~ ~~18.2.16~~ ~~Vrolikstr. 161 I~~ ~~21.5~~ ~~24.6~~ ~~"~~ ~~ziek, wacht op opname in ziekenhuis.~~
Berthold F.S. Horneman 22.8.22 Borssenb.str. 17 Hs 22.5 - GEESBRUG niets bekend.
L. Leijden v. Amstel 1.5.23 Vrolikstraat 90 Hs 22.5 - " " "
Machiel Walvis 14.9.20 Afrikanerpl. 31 III 22.5 - " " "
Simon Bromet 9.8.20 Vechtstraat 99 22.5 - " " "
Mozes Herschel 18.2.24 Nwe. Achtergr. 21 27.5 - " " "
Johan David Hoepelman 26.2.24 Tolstraat 53 III 27.5 - " " "
Salomon de Hond 4.9.09 Koestraat 13 30.5 - ECHTEN " "
Jacob Kloot 28.4.03 G.v. Aemstelstr. 30 I 29.5 29.5 GIJSSELTE " "
~~Mozes Ritmeester~~ ~~5.9.18~~ ~~Weesperplein 14 III~~ ~~29.5~~ ~~20.6~~ ~~RUINEN~~ ~~20.6 opgegeven aan afd. Uitzending~~
~~Simon Waterman~~ ~~24.8.23~~ ~~Dan. Theronstr. 20 I~~ ~~23.5~~ ~~22.6~~ ~~GEESBRUG~~ ~~22.6 gemeld, ziek te bed~~
Bernard Polak 16.11.20 Rapenburg 15 I 29.5 - " niets bekend
Salomon Gobits 10.9.23 Nwe Kerkstr. 77 II 1.6 - " " "
Elkan Wertheim 21.1.24 Thorbeckelpl. 30 1.6 - " " "
Simon Polak 4.7.22 Krugerstr. 27 III 5.6 - " " "
~~Max Hakker~~ ~~23.12.23~~ ~~Tugelaweg 51 III~~ ~~27.5~~ - " " "
~~Abraham de Brave~~ ~~22.4.21~~ ~~Frans Halsstr. 54 III~~ ~~27.5~~ ~~27.6~~ ~~"~~ ~~27.6 aan afd. Uitzending opgegeven.~~
~~Samuel Dirk de Vries~~ ~~28.10.19~~ ~~Roelofsr. str. 56~~ ~~4.6~~ ~~23.6~~ ~~"~~ ~~23.6 " " " "~~
Elie de Beer 2.10.16 1e Oosterp.str. 127 28.5 - VLEDDER niets bekend
Max Gomperts 28.1.19 Volkerakstr. 6 Hs 28.5 - " " "
Louis Goedhart 20.12.01 Beukenweg 11 II 27.5 - " " "
Michel Vogel 27.5.97 Lepelstraat 66 II 27.5 - " " "
M. Walvis 4.9.22 Blasiusstr. 138 2.5 - " " "
J. Zwart 11.2.08 Tugelaweg 117 2.5 - " " "
J. Pach (Juda) 28.4.16 Weesperstr. 28 III 6.5 - " " "
Ezechiël Bruinvelds 20.6.17 Swammerdamstr. 3 III 12.6 - MOLENGOOT 19.6 opgenomen in de Valeriuskliniek.
Emanuel Trijtel 4.12.20 Tugelaweg 118 II 15.6 - " niets bekend
Bernard Cohen 13.2.23 Vijzelstraat 85 hs 18.6 - " " "
Salomon Dotsch 17.6.09 Rapenb. str. 74 2.7 - " gevlucht met medeneming kamprijwiel.
Asser Nordheim 7.5.22 Raamgracht 29 9.7 - " niets bekend
Matthieu Lopes Cardoso 15.12.23 Vechtstraat 53 I 2.7 - " " "
Simon Ephraim v.d. Sluis 16.10.22 Zd. Amstellaan 90 II 6.7 - " " "
Salmon Springer 5.2.18 Alb. Cuypstr. 238 II 26.6 - " " "
Aaron van Ploeg 18.2.22 Roetersstraat 30 I 7.7 - " " "
Joseph André Witteboon 19.6.12 van Woustraat 204 I 23.6 - " " "
Josef Wins 23.9.15 Nwe Achtergracht 47 III 8.7 - " " "
Gerrit van Praag 19.11.05 Oude Schans 8.7 - ARRIEN " "
L. Zegerius 25.12.01 Tugelaweg 105 8.7 - " gearresteerd in Amersfoort
M. Zegerius 7.8.14 2e Boerhavestr. 65 8.7 - " " " " "
H. Verduin 27.8.02 Hemonylaan 18 1.7 - " NIETS bekend
M. Spreekmeester 20.3.24 Nwe Heerengr. 121 15.6 - DE VECHT " "
Abraham Cohen 20.1.15 Schalkburgerstr. 33 III - - " opgen. in Valeriuskliniek
Maurits Kanes 21.9.11 Sparreweg 9 Hs 18.6 - " opgen. in Ned.Isr. Ziekenhuis.
* Terminologie:
* "Object": Hiermee worden de verschillende Joodse werkkampen in Noord- en Oost-Nederland bedoeld (o.a. Gijsselte, Geesbrug, Vledder, Molengoot, Arriën).
* "Afd. Uitzending": Dit verwijst naar de afdeling die verantwoordelijk was voor de deportaties. Als iemand hieraan werd "opgegeven", betekende dit vaak dat de persoon was gepakt of zich had gemeld en alsnog op transport zou gaan.
* Doorhalingen: De namen die zijn doorgehaald, betreffen personen wiens status was gewijzigd sinds het opstellen van de lijst. In de kolom 'Rapport' is te zien dat zij vaak alsnog zijn gemeld, ziek zijn bevonden, of zijn overgedragen aan de afdeling Uitzending.
* Opvallende details:
* Meerdere personen (zoals Abraham Braasem en Ezechiël Bruinvelds) worden vermeld als opgenomen in de Valeriuskliniek. Dit psychiatrisch ziekenhuis in Amsterdam werd in die tijd door sommigen gebruikt als vluchtweg of tijdelijk veilige haven om aan deportatie te ontkomen.
* Salomon Dotsch valt op omdat hij is "gevlucht met medeneming kamprijwiel", wat duidt op een actieve ontsnapping uit een werkkamp.
* De gebroeders Zegerius zijn "gearresteerd in Amersfoort", wat wijst op actieve opsporing en aanhouding. Dit document stamt uit de zomer van 1942, een cruciaal kantelpunt in de Holocaust in Nederland. Vanaf januari 1942 werden Joodse mannen opgeroepen voor werkkampen in Nederland. Aanvankelijk leek dit een vorm van tewerkstelling, maar in de zomer van 1942 veranderde dit in een voorportaal voor deportatie naar concentratie- en vernietigingskampen in het oosten (met name Auschwitz).

In juli 1942 begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam via Westerbork. Veel mannen die op deze lijst staan, probeerden door onder te duiken ("vlucht") of door zich ziek te laten verklaren (zie de ziekenhuisopnames) aan deze deportaties te ontkomen. De lijst illustreert de bureaucratische precisie waarmee de bezetter en lokale instanties de Joodse bevolking monitorden en vervolgden.

Samenvatting

  • Doel van het document: Dit is een opsporingslijst van de politie of een administratieve instantie (zoals de Joodse Raad of de Zentralstelle für jüdische Auswanderung) om Joodse mannen te registreren die zich hadden onttrokken aan de tewerkstelling in de Nederlandse werkkampen.
  • Terminologie:
    • "Object": Hiermee worden de verschillende Joodse werkkampen in Noord- en Oost-Nederland bedoeld (o.a. Gijsselte, Geesbrug, Vledder, Molengoot, Arriën).
    • "Afd. Uitzending": Dit verwijst naar de afdeling die verantwoordelijk was voor de deportaties. Als iemand hieraan werd "opgegeven", betekende dit vaak dat de persoon was gepakt of zich had gemeld en alsnog op transport zou gaan.
  • Doorhalingen: De namen die zijn doorgehaald, betreffen personen wiens status was gewijzigd sinds het opstellen van de lijst. In de kolom 'Rapport' is te zien dat zij vaak alsnog zijn gemeld, ziek zijn bevonden, of zijn overgedragen aan de afdeling Uitzending.
  • Opvallende details:
    • Meerdere personen (zoals Abraham Braasem en Ezechiël Bruinvelds) worden vermeld als opgenomen in de Valeriuskliniek. Dit psychiatrisch ziekenhuis in Amsterdam werd in die tijd door sommigen gebruikt als vluchtweg of tijdelijk veilige haven om aan deportatie te ontkomen.
    • Salomon Dotsch valt op omdat hij is "gevlucht met medeneming kamprijwiel", wat duidt op een actieve ontsnapping uit een werkkamp.
    • De gebroeders Zegerius zijn "gearresteerd in Amersfoort", wat wijst op actieve opsporing en aanhouding.

Historische Context

Dit document stamt uit de zomer van 1942, een cruciaal kantelpunt in de Holocaust in Nederland. Vanaf januari 1942 werden Joodse mannen opgeroepen voor werkkampen in Nederland. Aanvankelijk leek dit een vorm van tewerkstelling, maar in de zomer van 1942 veranderde dit in een voorportaal voor deportatie naar concentratie- en vernietigingskampen in het oosten (met name Auschwitz).

In juli 1942 begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam via Westerbork. Veel mannen die op deze lijst staan, probeerden door onder te duiken ("vlucht") of door zich ziek te laten verklaren (zie de ziekenhuisopnames) aan deze deportaties te ontkomen. De lijst illustreert de bureaucratische precisie waarmee de bezetter en lokale instanties de Joodse bevolking monitorden en vervolgden.