Concept-nota of intern memorandum betreffende de visdistributie. [Linkermarge bovenaan:]
~~Punten voor gemeenschappelijk advies~~
gem. Schreven
+ D. M.
2. X
in concept!

[Hoofdtekst:]
Toewijzingen in overleg met N.V.C. gesteld op 40 ½ kg (voor kleinere straathandelaren, die niet geheele jaar in vischhandel werkzaam waren, 80 ½ kg voor normale vischwinkels en grootere straathandelaren en 120 ½ kg voor allergrootste vischkramen en de groote rookers. Aangezien sedert weken zeer weinig visch wordt aangevoerd (o.a. als gevolg van verbod van nachtvisscherij) komen de kleinhandelaren slechts eens in de 7 tot 10 dagen aan de beurt voor verdeelvisch.

Visch en fruitzaken hebben sedert jaren naast fruit ook gerookte visch verkocht. Van de 96 van dergelijke zaken hebben er 36 een dubbele toewijzing gerookte aal (40 ½ kg) – de rest een enkele toewijzing.

Oorspronkelijk kregen versche vischhandelaren ~~in 't~~ geheel geen toewijzing gerookte aal; zij ~~konden~~ van hun toewijzing levende aal een gedeelte laten rooken. Om hun eenigermate tegemoet te komen is thans (in overleg met N.V.C.) een enkele toewijzing gerookte aal (24 ½ kg) toegekend.

De onderhavige verdeelingsregeling is getroffen op verlangen van Prijsbeheersing en N.V.C., omdat in vorige jaren, toen kleinhandelaren rechtstreeks v. grossiers konden betrekken vrijwel geen visch tegen daarvoor gestelde prijzen voor bevolking beschikbaar was. Speciaal de ~~levende~~ aal was toen uitsluitend in handel van handelaren, die bereid waren om boven de maximumprijzen v. de grossiers te betrekken en deze aal verkochten aan publiek, dat in staat was om exorbitante prijzen te betalen. Algemeen belang is dan ook door onderhavige regeling gediend, hoewel mogelijk enkele kleinhandelaren erdoor worden gedupeerd. (v.D.)

[Linkermarge onderaan:]
6/800/133
20
18
120 Dit document is een concept-verslag of toelichting bij een nieuwe regeling voor de distributie van vis (met name gerookte aal) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De tekst legt de logica achter de verschillende "toewijzingen" (quota) uit voor diverse types handelaren: van kleine straatverkopers tot grote viswinkels en rokerijen.

De kern van de argumentatie is dat de vrije markt niet functioneerde in tijden van schaarste. Door de "nachtvisscherij" te verbieden (een maatregel van de Duitse bezetter om vluchten naar Engeland te voorkomen) was de aanvoer drastisch verminderd. Zonder centrale distributie kochten welgestelde burgers alle vis op tegen "exorbitante prijzen", waardoor het gewone volk niks kreeg. De regeling via de N.V.C. (Nederlandsche Visscherij Centrale) en de Dienst van de Prijsbeheersing was bedoeld om de vis eerlijker te verdelen tegen vastgestelde maximumprijzen, ook al betekende dit dat individuele handelaren minder vaak aan de beurt kwamen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een systeem van distributie en prijsbeheersing. De Nederlandsche Visscherij Centrale (N.V.C.) was de instantie die namens de overheid (onder toezicht van de bezetter) toezicht hield op de visserijsector.

Vis was een belangrijke eiwitbron nu vlees schaars werd, maar de visserij werd gehinderd door mijnen in de Noordzee en het verbod om 's nachts uit te varen. Dit document geeft een inkijkje in de bureaucratische afhandeling van deze schaarste. Het is een klassiek voorbeeld van de "geleide economie" tijdens de oorlogsjaren, waarbij het "algemeen belang" (een gecontroleerde distributie) prevaleerde boven de individuele handelsvrijheid. De initialen "v.D." onderaan de tekst verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller van de nota.