Administratieve notitie en concept-antwoord (interne correspondentie).
Origineel
Administratieve notitie en concept-antwoord (interne correspondentie). Juni/juli 1942. [Linksboven, stempel:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 46a/399/1 194 2.
DOORGEZONDEN: 26/6
[Bovenaan midden, rood potlood:]
46a/399/1
[Rechtsboven, inkt:]
677.
opgeroepen p 3/7 '42
[Eerste tekstblok, potlood/lichte inkt:]
J.Th. v. Biene bij mij ontboden, deelde
mij mede voorloopig een betrekking bij
Winterhulp te hebben aanvaard.
Nering- en Ambachtsk. [kamer] m.v.
van een en ander in kennis 6.7.42
gesteld worden. de Haan [?]
[Tweede tekstblok, donkere inkt:]
Aan „Nering en Ambacht”.
In anw. [antwoord op] Uw brief d.d. 21 Juni j.l. bericht ik
U, dat na oproeping dezerzijds J.Th. v. Biene
heeft medegedeeld, voorloopig een betrekking te hebben
aanvaard bij de Stichting „Winterhulp Nederland”.
Deze zaak kan hiermede dus als afgedaan worden
beschouwd.
DO/vg [Initialen]
[Linksonder, drukwerk:]
Alg. Zaken-Model No. 14
14333-1000-7-'41-1727 Dit document betreft de administratieve afhandeling van de arbeidsstatus van een zekere J.Th. van Biene. Uit de aantekeningen blijkt dat deze persoon op 3 juli 1942 is opgeroepen (mogelijk voor de arbeidsinzet of een controle). Tijdens het verhoor/bezoek meldt Van Biene dat hij inmiddels werk heeft gevonden bij de stichting Winterhulp Nederland.
Het onderste gedeelte is een concept-antwoord aan de "Nering- en Ambachtskamer". Zij hadden blijkbaar op 21 juni navraag gedaan naar deze persoon. De ambtenaar (mogelijk de heer De Haan) rapporteert dat de zaak als "afgedaan" kan worden beschouwd omdat de betrokkene werk heeft gevonden. De snelheid van handelen (bericht op 6 juli na de oproep van 3 juli) duidt op een actieve controle van werklozen of opgeroepenen tijdens de bezetting. Het document dateert uit juli 1942, een cruciaal moment in de geschiedenis van de bezetting in Nederland. Dit is de periode waarin de grootschalige tewerkstelling in Duitsland (Arbeitseinsatz) werd opgevoerd en tevens de maand waarin de deportaties van Joden vanuit Nederland naar de concentratiekampen begonnen.
- Winterhulp Nederland (WHN): Dit was de nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht door de bezetter om de bestaande particuliere en kerkelijke liefdadigheidsinstellingen te vervangen. Werken voor de Winterhulp werd door de bezetter aangemoedigd, maar door een groot deel van de bevolking als collaboratie gezien. Voor sommigen bood een baan bij een dergelijke instantie echter een (tijdelijke) vrijstelling van andere verplichtingen.
- Nering- en Ambachtskamer: Dit was een tijdens de bezetting (1941) ingestelde organisatie waarbij alle ambachtslieden en kleine handelaren zich verplicht moesten aansluiten. Het verving de traditionele kamers van koophandel voor deze groepen en diende als instrument voor de Duitse economische controle.
- Naam Van Biene: De achternaam 'Van Biene' is van oudsher een bekende Joods-Nederlandse naam. Indien de betrokkene Joods was, kan de aanstelling bij Winterhulp (hoewel dat een nazi-instelling was) een wanhopige poging zijn geweest om aan deportatie te ontsnappen via een zogenaamde 'Sperre' (vrijstelling), alhoewel Winterhulp in principe geen Joden hielp of in dienst nam. Echter, in de vroege administratie van 1942 kwamen dergelijke situaties voor voordat de uitsluiting totaal was. M. No Winterhulp