Getypte brief (doorslag). 4 augustus 1942. De waarnemend (wnd.) Directeur van de Gemeentelijke Vischmarkt te Amsterdam. (Handgeschreven, rechtsboven:)
n.v.e.
c.c.c.o.
V.M.

(Handgeschreven, middenboven:)
verzonden 4/8

(Adresstrip:)
de Gebr. Dil,
Hoogstraat 12,
Koog a/d Zaan.

(Referentie en datum:)
46A/467/2 M. 4 Augustus 1942.

(Inhoud:)
Naar aanleiding van Uw brieven van 13 en 22 Juli j.l. deel ik U mede, dat de zendingen visch dezerzijds onmiddellijk na ontvangst nauwkeurig worden gewogen. Vanzelfsprekend kan slechts het werkelijk ontvangen gewicht met de inzenders worden afgerekend.

Krachtens Besluit van den Burgemeester van Amsterdam moeten alle inzenders aan de Gemeentelijke Vischmarkt 2% afslagkosten betalen; dit percentage is aldus overeengekomen met de Nederlandsche Visscherijcentrale en den Gemachtigde voor de Prijzen.

Met het keuren van visch heeft mijn dienst geenerlei bemoeiingen. Indien U meent, dat van U afkomstige gerookte aal ten onrechte is afgekeurd, dient U zich hiervoor te wenden tot den directeur van den Keuringsdienst van Waren te Amsterdam.

Tenslotte maak ik U erop opmerkzaam, dat het zenden van visch aan de Gemeentelijke Vischmarkt U is opgedragen door de Nederlandsche Visscherijcentrale; indien U aan deze opdracht geen gevolg zoudt geven, zouden onvermijdelijk maatregelen door deze Centrale tegen U worden genomen.

Afschrift dezes is eveneens gezonden aan den directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale.

De Directeur,
wnd. * Toon en taal: De brief heeft een zakelijke, dwingende en bureaucratische toon. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw en de officiële correspondentie van die tijd ("visch", "dezerzijds", "j.l.").
* Kernboodschappen:
1. Gewicht: De markt accepteert alleen het gewicht zoals dat bij aankomst in Amsterdam is vastgesteld.
2. Kosten: Er wordt een verplichte afdracht van 2% geclaimd op basis van een besluit van de (colloborerende) burgemeester van Amsterdam.
3. Keuring: De Vischmarkt distantieert zich van kwaliteitscontroles; klachten over afgekeurde gerookte paling moeten naar de Keuringsdienst van Waren.
4. Dwangmiddelen: De belangrijkste passage is de laatste alinea. De firma Dil wordt eraan herinnerd dat zij verplicht zijn vis te leveren aan de centrale markt. Er wordt expliciet gedreigd met "maatregelen" als zij niet aan deze opdracht voldoen.
* Administratieve context: De brief is een afschrift of doorslag, zoals blijkt uit de handgeschreven parafen en de vermelding dat er een kopie naar de Nederlandsche Visscherijcentrale is gestuurd. Dit document stamt uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd door de bezetter om de distributie te beheersen en tekorten (of export naar Duitsland) te controleren.

De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een door de bezetter ingesteld overheidsorgaan dat de totale controle over de vissector had. Vissers en handelaren, zoals de Gebroeders Dil uit Koog aan de Zaan, werden gedwongen hun waren via aangewezen kanalen te verhandelen. De dreiging met "maatregelen" was in 1942 zeer reëel en kon variëren van hoge boetes en sluiting van het bedrijf tot arrestatie. De burgemeester van Amsterdam in die tijd was Edward Voûte, een NSB-sympathisant die nauw samenwerkte met de Duitse autoriteiten. Deze brief illustreert de economische gelijkschakeling en de repressieve druk op kleine ondernemers tijdens de oorlogsjaren. NSB