Officieel overheidsbesluit (Beschikking). 4 augustus 1942. N.V.C. № 273.

BESCHIKKING VAN DEN SECRETARIS-GENERAAL VAN HET DEPARTEMENT VAN LANDBOUW EN VISSCHERIJ INZAKE MAXIMUMPRIJZEN VOOR ZOET-WATERVISCH

4 Augustus 1942.
№ 4010
Afd. Visscherijen.

Op grond van artikel 2 van het Besluit № 218/1940 inzake de benoeming van een Gemachtigde voor de Prijzen en in overeenstemming met de §§ 2 en 3 van de Verordening № 3/1940 van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied wordt bepaald:

Artikel 1.
Voor de toepassing van deze beschikking worden onder zoetwatervisch verstaan de vischsoorten, genoemd in de bij deze beschikking gevoegde tabellen A en B.

Artikel 2.
1. De prijzen, tegen welke zoetwatervisch ten hoogste mag worden verkocht en afgeleverd door den visscher aan den rooker, groot- of kleinhandelaar, zijn vermeld in tabel A, kolom I, per ½ kg netto.
2. Bij verkoop en aflevering van gemengde partijen of sorteeringen zoetwatervisch geldt als maximumprijs voor den visscher die, welke voor de goedkoopste daarin aanwezige vischsoort of sorteering is vastgesteld.
3. Aan de afslagen rond het IJsselmeer (inclusief den afslag te Den Oever) of in andere door de Nederlandsche Visscherijcentrale te bepalen gevallen mag aal en paling, gevangen met het kuilnet of kornet (zoogenaamde kuil- of koraal) of gevangen in fuiken (zoogenaamde fuikaal) ongesorteerd door den visscher worden verkocht en afgeleverd tegen een prijs van ten hoogste ƒ 0,37 per ½ kg. De kooper is verplicht bij doorverkoop voor de sorteering zorg te dragen.
4. De prijzen, als bedoeld in de voorgaande leden, gelden af visscher en voor zoover de verkoop op den afslag plaats vindt, franco afslag.

Artikel 3.
De visscher, die overeenkomstig de regelen, welke door de Nederlandsche Visscherijcentrale zijn of zullen worden vastgesteld, rechtstreeks aan den consument levert, mag aan zijn afnemer ten hoogste de prijzen, vermeld in tabel A, kolom II, luidend per ½ kg netto, berekenen. Deze prijzen gelden franco station van verzending.

Artikel 4.
1. De prijzen, tegen welke zoetwatervisch ten hoogste mag worden verkocht en afgeleverd door den groothandelaar aan den rooker, den kleinhandelaar of den consument, zijn vermeld in tabel A, kolom II, per ½ kg netto.
2. De in het eerste lid bedoelde prijzen gelden franco station van verzending, behoudens het bepaalde in lid 3.
3. Voor zoover de groothandelaar zoetwatervisch verkoopt en aflevert aan den rooker, gelden de in het eerste lid bedoelde prijzen franco rookerij.
4. Indien groothandelaren verwerkers en/of kleinhandelaren, zoetwatervisch al dan niet verwerkt verkoopen en afleveren, ....

z.o.z.

--- Dit document is een wettelijke regeling uit de Tweede Wereldoorlog die de prijzen van zoetwatervis in Nederland strikt aan banden legt. De kernpunten zijn:

• Prijsregulering: Er worden maximale verkoopprijzen vastgesteld voor verschillende schakels in de keten: van de visscher naar de groothandel/roker (Art. 2), van de visscher direct naar de consument (Art. 3), en van de groothandelaar naar de detailhandel of consument (Art. 4).
• Systeem van Tabellen: De specifieke prijzen per vissoort zijn niet in de tekst opgenomen maar staan in bijbehorende tabellen (A en B), waarbij prijzen per halve kilo netto worden berekend.
• Specifieke bepalingen: Er is speciale aandacht voor de palingvisserij op het IJsselmeer. Er wordt een vaste maximumprijs van 37 cent per pond (halve kilo) genoemd voor ongesorteerde aal en paling gevangen met specifieke netten (kuilnet/kornet).
• Logistiek: De prijzen zijn inclusief transportkosten tot aan bepaalde punten ("franco afslag", "franco station", "franco rookerij").
• Controlerende instantie: De "Nederlandsche Visscherijcentrale" (NVC) treedt op als uitvoerend en regelgevend orgaan.

--- Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) werd de Nederlandse economie omgevormd tot een distributie-economie. De bezetter wilde de voedselvoorziening beheersen om schaarste te voorkomen, zwarte handel tegen te gaan en de export naar Duitsland te waarborgen.

• Bestuur: Omdat de ministers naar Londen waren gevlucht, lag de dagelijkse leiding bij de Secretarissen-Generaal. Zij moesten samenwerken met de Duitse autoriteiten, met name de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart).
• NVC: De Nederlandsche Visscherijcentrale was een tijdens de oorlog opgerichte organisatie die alle takken van de visserij moest controleren en reguleren. Het was een vorm van gedwongen ordening.
• Voedselschaarste: Vis was een belangrijke eiwitbron, zeker toen vlees steeds schaarser werd. Prijsbeheersing was essentieel om vis betaalbaar te houden voor de bevolking, hoewel in de praktijk veel vis via de zwarte markt tegen veel hogere prijzen verdween.
• Terminologie: Termen als "Gemachtigde voor de Prijzen" duiden op de verregaande bevoegdheden die ambtenaren kregen om in te grijpen in het economisch verkeer. De verwijzing naar "Verordening № 3/1940" herinnert aan een van de eerste grote besluiten van de bezetter om de Nederlandse wetgeving aan te passen aan de nieuwe realiteit.