Archiefdocument
Origineel
| van Naam | Voor naam | d.d. Plaatsing | Geb datum | Adres | Reden |
|---|---|---|---|---|---|
| Linde | |||||
| v. Ameringen | M. | 31/7 '42 | 8-7-88 | Maasstraat 93^I | niet vertrokken dr Albert De Bruijn |
| X Erven | N. | 31/7 | 19-12-89 | Swammerd str 17^II | man in bezit van vrijstelling van J. v. Brown [?]. gesperrt 30/7 [X] |
| de Leeuw | E. | 31/7 '42 | 17.2.94 | Stadestraat 235^II | niet vertrokken heeft attest Dr. Block (overmacht) |
| Maijer | M.M. | id | 16.9.92 | Haringvlietstraat 3^III | niet vertrokken reden onbekend. Zieh Dr. Tamboer [?] |
| Penha | K. | geen m.s. | 21.5.86 | Rijnstraat 206^I | niet vertrokken (afgekeurd/Kenna?) Zieh Dr. Vedder |
| Polak | A. | 31/7 | 30.7.87 | Retiefstraat 100^II | staat volgens op de lijst van Joodsche Bakkerijen zou maandag 3/8 vertrekken (niet vertr.) |
| Polak. | G. | 31/7 | 28.7.94 | Jan Steenstr 88^II | zieh niet vertrokken (Dr. Pronk) |
| Pool | Abr | 31/7 | 21.6.88 | Vechtstraat 78^I | Wegens ziekte niet vertr. [Ziek Dr Engersman?] |
| Pool. | K. | 31/7 | 31.8.92 | Burmanstr 9^II | niet vertrokken attest |
| Swaab | K. | 31/7 | 4.7.94 | Weesperzijde 93^II | Ziek niet vertrokken Dr Polakoff [?] |
| Sarphaty | J. | 31/7 | 2.2.87 | Roerstraat 10^3H | niet vertrokken reden onbek. w.g.v. Joodsche Raad p/o J.P. 2595 |
| Schaarshoek | |||||
| X Bonnist | Isaac M. | 25/8 '42 | 7-9.07 | v. Eeghenstr 46^B | 1/9 sch G.A.B. bij levenstwte van Immig. niet vertrokken ongeschikt. [X] |
| Brilleman | Levie | 25/8 '42 | 23.12.09 | Blasiusstr 66^II | Volg opg G.A.B. vrijgesteld als distr.bew [X] |
| Elsas. | Meyer | 25/8 '42 | 4.8.15 | Sparreweg 30^II | " " |
| Hobits | Hijman | 19/8 '42 | 11.3.93 | Nw Kerkstr 77^II | " " |
| Groenheim | S. | 19/8 '42 | 6.5.93 | Sarphatistr 107^II | " " |
| X Koh | David | 19/8 '42 | 27.1.97 | Nw Achtergr 27 | Opdracht Com. v. Politie Bullh... niet uithvende. [X] |
| Levie | Louis | 19/8 '42 | 6.8.91 | Sta. Amstellaan 74 | " " Dr Albert [X] |
| Levison | Meyer | 19/8 '42 | 18.10.83 | Kloveniersburgwal 60^I | " " |
| Polak | Jacob | 19/8 '42 | 26.9.96 | Roerstraat 105^II | " " |
| Rimini | S | 19/8 '42 | 21.12.87 | Tugelaweg 17^II | " " |
| Speyer | Samuel | 19/8 '42 | 29.3.99 | Dinkelstr 45 | " " |
| Heggerius | Zadok | 19/8 '42 | 25.12.95 | Wagenaarstr 43^III | 10/8 gesperrt. [X] |
| Molengoot. | |||||
| Allegro | Machiel | 3/9 '42 | 26-4-88 | Kruispanstr 41^hs | niet vertrokken zieh attest |
| v. Collem | Benjamin | 3/9 '42 | 18-6-10 | Lepelstr 59^III | Zieh Dr Albert [?] [X] |
| Coster | Mozes | 3/9 '42 | 7-1-11 | Heetmanstr 18^I | niet vertrokken |
| v. Dam. | Izaak | 3/9 '42 | 14-6-08 | Ganspstr 35^II | niet vertrokken |
De genoteerde redenen geven inzicht in de manieren waarop men probeerde onder de tewerkstelling uit te komen:
* Medische redenen: Veel personen hadden een 'attest' (doktersverklaring) van artsen zoals Dr. Albert, Dr. Engersman of Dr. Block.
* Vrijstellingen (Sperren): Verwijzingen naar het Gemeentelijk Arbeidsbureau (G.A.B.) of specifieke beroepen (Joodse bakkerijen, distributiebewaarders).
* Onbekend: In sommige gevallen is de reden simpelweg 'onbekend'.
De rode kruisen en aantekeningen in potlood suggereren een actieve controle door de administratie, waarbij werd bijgehouden wie alsnog was vertrokken of wiens vrijstelling was geaccepteerd. In 1942 werden in Nederland Joodse werkkampen opgericht in het kader van de 'werkverruiming'. Kampen zoals Linde (bij Den Ham), Schaarshoek (bij Heino) en Molengoot (bij Hardenberg) dienden officieel als werkverschaffingsprojecten, maar waren in feite een tussenstation voor deportatie.
De periode van juli tot september 1942 was cruciaal: de deportaties naar de vernietigingskampen in het Oosten waren net begonnen. Voor veel Joden was tewerkstelling in een Nederlands kamp op dat moment een manier om (tijdelijk) aan deportatie naar 'het Oosten' te ontkomen, hoewel de omstandigheden in de kampen zwaar waren. Begin oktober 1942 werden bijna alle werkkampen in één nacht ontruimd, waarbij de arbeiders samen met hun gezinnen naar kamp Westerbork werden overgebracht en vandaaruit gedeporteerd. Politie