Archief 745
Inventaris unknown_deel
Pagina 532
Dossier 6
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

[Koptekst:]
Arbeiders, aangewezen te vertrekken naar.
doch niet gegaan id.

[Stempel rechtsboven:]
't SCHUT

[Tabelkoppen:]
Naam | Adres. | geb. dd. | Stam-No. | aangew. te vertrekk. op. 1942 | [Opmerkingenkolom]

[Regel 1:]
Luza E. | Frederikspl. 41 $^\text{hs}$ | 31/5 '22 | 310522 | 8/9 | 9/9 opgenomen NJZ .

[Regel 2:]
Polak H. | v Tuyll v. Seroosk. pl. 33 $^\text{hs}$ | 8/11 '07 | 081107 | 8/9 | V - Het document bevat specifieke details over twee Amsterdamse Joden:

  1. Luza E. (Elias Luza, geb. 31-05-1922): Hij woonde op Frederiksplein 41 huis. Hij had zich op 8 september 1942 moeten melden voor transport. De aantekening in de laatste kolom, "9/9 opgenomen NJZ", verklaart waarom hij niet ging: hij werd op 9 september opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis. Dit was in deze periode een veelvoorkomende manier om (tijdelijk) uitstel van deportatie te krijgen.
  2. Polak H. (Hartog Polak, geb. 08-11-1907): Hij woonde op het Van Tuyll van Serooskerkenplein 33 huis. Ook hij was opgeroepen voor 8 september. De "V" in de opmerkingenkolom duidt waarschijnlijk op een controle-teken, maar zonder verdere toelichting waarom hij niet is gegaan (mogelijk ondergedoken of een andere vorm van uitstel).

Opvallend is dat het Stam-No. (stamboeknummer) een eenvoudige numerieke weergave is van de geboortedatum (bijv. 31-05-22 wordt 310522). Dit wijst op een interne administratieve systematiek van de instantie die deze lijst bijhield. In september 1942 waren de deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang. De bezetter maakte gebruik van de administratie van de Joodsche Raad om opgeroepen personen te traceren. 't Schut (de school in de Schuttersstraat) fungeerde naast de Hollandsche Schouwburg als een belangrijk verzamel- en doorgangspunt in Amsterdam.

Uit externe bronnen (zoals het Joods Monument) valt op te maken dat het uitstel voor beide mannen helaas van korte duur was. Elias Luza is kort na deze registratie gedeporteerd en op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Hartog Polak is eveneens gedeporteerd en kwam om het leven op 31 maart 1944 ergens in Midden-Europa. Dit document vormt daarmee een aangrijpend bewijs van de laatste weken van hun leven in Amsterdam.

Samenvatting

Het document bevat specifieke details over twee Amsterdamse Joden:

  1. Luza E. (Elias Luza, geb. 31-05-1922): Hij woonde op Frederiksplein 41 huis. Hij had zich op 8 september 1942 moeten melden voor transport. De aantekening in de laatste kolom, "9/9 opgenomen NJZ", verklaart waarom hij niet ging: hij werd op 9 september opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis. Dit was in deze periode een veelvoorkomende manier om (tijdelijk) uitstel van deportatie te krijgen.
  2. Polak H. (Hartog Polak, geb. 08-11-1907): Hij woonde op het Van Tuyll van Serooskerkenplein 33 huis. Ook hij was opgeroepen voor 8 september. De "V" in de opmerkingenkolom duidt waarschijnlijk op een controle-teken, maar zonder verdere toelichting waarom hij niet is gegaan (mogelijk ondergedoken of een andere vorm van uitstel).

Opvallend is dat het Stam-No. (stamboeknummer) een eenvoudige numerieke weergave is van de geboortedatum (bijv. 31-05-22 wordt 310522). Dit wijst op een interne administratieve systematiek van de instantie die deze lijst bijhield.

Historische Context

In september 1942 waren de deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang. De bezetter maakte gebruik van de administratie van de Joodsche Raad om opgeroepen personen te traceren. 't Schut (de school in de Schuttersstraat) fungeerde naast de Hollandsche Schouwburg als een belangrijk verzamel- en doorgangspunt in Amsterdam.

Uit externe bronnen (zoals het Joods Monument) valt op te maken dat het uitstel voor beide mannen helaas van korte duur was. Elias Luza is kort na deze registratie gedeporteerd en op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Hartog Polak is eveneens gedeporteerd en kwam om het leven op 31 maart 1944 ergens in Midden-Europa. Dit document vormt daarmee een aangrijpend bewijs van de laatste weken van hun leven in Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie